درخواستی میهندوستانه از شاهزاده رضا پهلوی

20 مارس 2021

Ist möglicherweise ein Bild von Ahmad Panahandeh

درخواستی میهندوستانه از شاهزاده رضا پهلوی
این روزها بعد از پخش فایل صوتی از شاهزاده رضا پهلوی، افرادی معلوالحال که کارنامه ی خیانت بار و همکاری و همدستی آنها با تبهکاران اسلامی بر هر بیداردل و میهندوستی روشن و آشکار است، خیز برداشته اند تا درخواب پنبه دانه ای بیگانه پرستی خودشان، قامت راست تاریخ و فرهنگ ایران را که امروز در قامت ایستاده شاهزاده رضا پهلوی استوار مانده است، در حد قامت کوتاه خودشان پایین بکشند و به قول خودشان به ایشان اجازه بدهند که در خدمت بقای همین تبهکاران اسلامی فعالیت کنند
و حتا تا آنجا پیش رفتند و نوشتند که تازه این یک نیم قدمی است که توسط ایشان برداشته شده است و باید از این پس تمامی احترامی که ملت ایران به ایشان می گذارند، از خود رفع احترام کنند و با صراحت در یک بیانیه بنویسند که مبادا نوع نظام آینده را در فردای سرنگونی تبهکاران اسلامی به رفراندم می گذارند
تازه پیشاپیش برای ایشان تکلیف روشن کردند حال که بطور غیر رسمی می گویید جمهوریخواهی را می پذیرید، باید بیایید پشت سر ما قرار بگیرید نه در جلوی ما
اگر چنین نکنید، معنی اش این است که پس شما هنوز ادعای رهبری سیاسی را در این شرایط برای خودتان محفوظ نگه داشته اید
خب تا اینجا بسیار روشن و آشکار است که این جماعت چه طینت و ذات غیر اخلاقی و غیر انسانی و ضد ایران و ایرانی دارند
یعنی می خواهند بگویند اگر می خواهید ما شما را بپذیریم، باید همه ی سرمایه های فردی و تاریخی و فرهنگی و میراث نیک گذشته پادشاهان ایرانساز پهلوی را همراه با توانایی های فردی خودتان، در سبد ضد ایرانی ما بریزید تا از این طریق بپذیریم که شما را در صف ما قبول می کنیم
فکر می کنم نیاز به تحلیل و باز کردن مسئله نباشد
زیرا این جماعت ضد ایرانی و همدست تبهکاران اسلامی در مرام ِ متوهم خود چنین نگاهی دارند که رهبری جنبش در هر شرایطی فقط در انحصار آنها است
بی آنکه کوچکترین پایگاه اجتماعی داشته باشند و یا مردم در دستشان حتا تف بکنند
خب به این دیوانگان و عقل باختگان باید گفت خیلی احمق تشریف دارید
از این جهت به عنوان یک ایرانی میهندوست از شاهزاده رضا پهلوی درخواست می کنم که در کوچکترین نزدیکی حضوری با این جماعت که رنگارنگ هم هستند و هر یک در این شرایط بر اثر تقسیم کار، مسئولیتی را به عهده گرفته اند و می تواند به قیمت جانشان تمام شود، بیشتر مراقب خودشان باشند
زیرا به باور من در همه ی این جماعت رنگارنگ که نه درد وطن دارند و نه غم ملت ایران،
افرادی نفوذی تبهکاران اسلامی حتمن هست و یا خودشان داوطلبانه برای آنها بارکشی می کنند
بنابراین اگر امنیت فردی شاهزاده در این شرایط به بیشترین حد ممکن نرسد، ممکن است اتفاقی بیافتد که تاریخ ایران را کمر بشکند
بنابراین از ایشان و افراد نزدیک به ایشان، میهندوستانه می خواهم اولن هیچگاه بطور حضوری با این جماعت نشست و برخاست نداشته باشند
دومن باید این جماعت در جریان عمل ثابت کنند که اگر دل در گرو ایران و آزادی ایرانیان را دارند، بی هیچ اما و اگری باید حول محور شاهزاده رضا پهلوی جمع شوند و با کمپین نه به جمهوری اسلامی، راه سرنگونی تبهکاران اسلامی را در ایران سازماندهی کنند
شرط و شروط و تعیین تکلیف کردن هم برای شاهزاده رضا پهلوی به هر بهانه ای و از جانب هر کسی باشد ممنوع و موقوف است
همین
احمد پناهنده
نوزدهم ماه مارچ سال دو هزار و بیست و یک


نوروز، هم پیروز است و هم دلفروز پیروز است

20 مارس 2021

نوروز، هم پیروز است و هم دلفروز

پیروز است زیرااگر بشود، خورشید را از درخشیدن مانع شد، می توان زمستان را مهار کرد که بهار را آبستن نشوداما از زمانی که بشر به مقوله زمان و مکان پی برد، بر روی زمین، یکی از سیارات منظومه ی شمسی زندگی می کردشناخت زمان و مکان به بشر فرصت داد که سال را در بُعد زمانی و چرخش زمین به دور خورشید، تعریف کند و فصول چهارگانه ی بهار و تابستان و پاییز و زمستان را از آن بیرون بکشدبهار، از همان آغاز شناخت بشری، همیشه فصل زنده شدن و جان گرفتن در عرصه های مختلف طبیعت و نو و تازه شدن در ابعاد زندگی انسانی بوده است و اولین روزش را ایرانیان روز نو خواندند و نامش را نوروز نام نهادند و به همایونی این روز، جشن گرفتندنه فقط انسانها و بویژه ایرانیان، این روز را جشن می گرفتند بلکه طبیعت با تازه شدن و سبز گردیدن، شیپور جشن و شادی و شادمانی و شادابی را در هر سو به صدا در می آوردپس نتیجه می گیریم که بهار شادی آفرین، با غم بیگانه است و هیچ قدرتی هم نمی تواند آن را از آمدن باز دارد و شادی را مانع شودپس همیشه پیروز استدلفروز استزیرادیده و دل را به شادی و صلح و صفا، فروزان می کندیعنی هم درون انسانی را که قلب مرکز احساس است، شاد می کند و هم بیرون را که چهره و لب و چشم و گوش استشادابی را در چهره می نشاندخنده را بر لب، غنچه می گشایدزیبایی را در دیده، چشم نوازو ترانه و آواها را در گوش، گوش نواز می کندبا این نگاهضمن همدردی با همه ایرانیان پاک سرشتی که در غم از دست دادن عزیزانشان با شیوع ویروس مرگبار کرونا و یا ویروس های دیگر اجتماعی در سوگ نشسته اند، تاریخ سیستان را ورق می زنیم و در آن می خوانیموقتی که سپاهيان قُتيبه (سردارعرب)،سيستان را به خاک و خون کشيدند،مردی چنگ-‌نواز،در کوی و برزنِ شهر – که غرق خون و آتش بود-از کشتارها وجنايات قُتيبه قصّه‌ها می‌گفت و اشکِ خونين از ديدگان آنانی که بازمانده بودند،جاری می‌ساخت و خود نيز،خون می‌گريست… و آنگاه، بر چنگ می‌نواخت و می‌خواند:» با اين‌همه غمدر خانه ی دلاندکی شادی بايدکه گاه ِ نوروز است.

«پیشاپیش نوروز دلفروز و پیروز بر همه شما خجسته و همایون و شاد باد

احمد پناهنده


الویت ِ امروز فقط سرنگونی حکومت تبهکار اسلامی است به تازگی فایلی صوتی از شاهزاده رضا پهلوی در سایت های اینترنتی و صفحات مجازی پخش گردید و بعضی ها که نه غم میهن دارند و نه درد ملت ایران، بعد از شنیدن صحبت های شاهزاده، خواب های پنبه دانه ای ِ شترهای بیابان بیگانه پرستی را دیدند و این جا و آنجا خوشحالی و شادمانی خودشان را دریغ نکردند که یک قدم بیشتر به تجزیه ایرانزمین و فروپاشی آن نزدیک شدند و راستی جریان چیست؟ مگر شاهزاده در این فایل صوتی چه گفته است که آنها را چنین افسارگسیخته خوشحال کرده است؟ برای پاسخ به این پرسش ابتدا باید بگوییم که این فایل صوتی هیچ رسمیت سندی ندارد مگر اینکه شاهزاده بطور شفاف نظرات خودشان را در مورد آینده ی نقش خود نه نقش سامانه پادشاهی مکتوب کنند تا در دل تاریخ ثبت و ضبط شود تا آن زمان باید این سخنان ایشان را غیررسمی ارزیابی کرد و اما در پاسخ به پرسش بالا باید بگویم که وقتی سخنان ایشان را از فایل منتشر شده شنیدم، سخن و یا حرفی از آن برداشت نکردم و یا نمی شود برداشت کرد که در فردای سرنگونی حکومت تبهکار اسلامی، مسئولیتی که ملت ایران و تاریخ و قانون اساسی بر عهده ی ایشان می گذارند، قبول مسئولیت نمی کنند بلکه همیشه و هماره گفتند و نوشتند که امروز تمامی تلاششان این است که ابتدا همه ی نیروهای مخالف را حول محور سرنگونی تبهکاران اسلامی متحد کنند و بعد تعیین نوع نظام را همراه با تدوین قانون اساسی در مجلس موسسان، به رای عمومی بگذارند تا برای همیشه این اختلاف بر سر نوع نظام آینده، از بین برود به معنی دیگر ایشان به خوبی بهتر و دقیق تر از من و دیگران می دانند که امروز تاریخ و فرهنگ ایران پادشاهی بار مسئولیت بزرگی را بر دوش ایشان گذاشته است تا ایران و ایرانی را با توانایی های فردی خودشان و متکی بر این پشتوانه و سرمایه ی تاریخی و فرهنگی به ارث رسیده، از این بختک نحس و بدشگون را که همین نیروهای به اصطلاح مخالف که در واقع در به قدرت رساندن همین تبهکاران اسلامی شریک و سهیم بودند، نجات دهند و از این جهت است که ایشان فروتنانه با همه ی این پشتوانه ی عظیم تاریخی و فرهنگی و امروز حمایت اکثریت ایرانیان، دست خودشان را سخاوتمندانه و فروتنانه دراز کردند و از همه ی نیروها می خواهند که امروز مشکل ما تعیین نوع نظام و اختلاف بر سر آن نیست و اگر ریگی در کفش ندارید باید حول محور سرنگونی و امروز در کمپین نه به جمهوری اسلامی متحد شوید و اختلافات حول نوع نظام آینده را به فردای سرنگونی حکومت تبهکاران اسلامی محول کنید در واقع شاهزاده رضا پهلوی در این فایل صوتی می خواهند بگویند که اگر ایرانی هستید و اندکی وجدان ایرانی در درونتان هست باید این دست سخاوتمند دراز شده را به خاطر رهایی ایران و ایرانیان بفشارید و متحد گردید و گرنه ادعای شما مبنی بر آزادی خواهی و دموکراسی دوستی، یک پول سیاه ارزش ندارد زیرا اگر به آزادی معتقد هستند باید این آزادی و اختیار را برای ملت ایران، هم امروز و هم در فردای سرنگونی معتقد باشند و احترام بگذارند و یا اگر دموکراسی خواه هستند باید این دموکراسی و آزادی انتخاب را برای ملت ایران چه در امروز و چه در فردای سرنگونی، معتقد باشند و احترام بگذاند از این جهت است که شاهزاده رضا پهلوی برای نزدیک کردن نیروهای مخالف حول محور سرنگونی تبهکاران اسلامی، یکبار دیگر نهاد و یا سامانه پادشاهی را که بیش از دو هزار و پانسد سال قدمت دارد، به ملت ایران پیشنهاد می کنند تا بعد از سرنگون کردن تبهکار اسلامی، برای تثبیت و یا عدم ابقای آن به رای عمومی بگذارند تا سیه روی شوند هرکه در او غش باشد حال این گوی و این میدان و باید دید این این گروه و سازمان های به اصطلاح مخالف، آیا قدمی به جلو می گذارند یا نه؟ اینجاست که می شود با این فایل صوتی شاهزاده رضا پهلوی، درون ذهن و درون ناخالص این کسان را که امروز خواب های پنبه دانه ی شترگونه می بینند، بیرون ریخت تا ماهیت آنها برای همیشه در تاریخ ایران ثبت شود خوشا به حال آنکس که هسته مرکزی این پیام را می گیرند و درک می کنند و یک قدم به جلو گام می گذارند تا سرنگونی تبهکاران اسلامی را تسریع کنند و بدا به حال آنکسانی که همیشه در تاریخ و از نگاه ملت ایران رفوزه بودند و باز رفوزه می شوند در پایان جا دارد به این موضوع هم از نگاه خودم اشاره کنم که به باور من هیچ کس نه توان و اراده آن را دارد که بدون رای اکثریت ملت ایران، سامانه پادشاهی و یا نظام پادشاهی و نظام جمهوری را پیشاپیش ملغی کند و نه توان این را دارد که از امروز بدون همه پرسی از ایرانیان در فردای سرنگونی تبهکاران اسلامی، نظام پادشاهی و یا جمهوری را تثبیت شده تعریف کند حتا اگر این شخص شاهزاده رضا پهلوی باشد که امروز وارث به حق تاریخ و فرهنگ پادشاهی است زیرا نوع نظام و یا نهاد پادشاهی و حتا جمهوری مقوله ای نیستند که یک فرد به دلخواه خودش ابقا و یا ملغا کند ولی شاهزاده رضا پهلوی طبق قانون حقوق بشر مثل هر شهروندی از این حق و حقوق فردی و انسانی برخوردار هستند که برای آینده فردی خودشان تصمیم بگیرند، آیا می خواهند جمهوریخواه باشند یا پادشاهی خواه و مهم تر اما این است که در این تصمیم گیری به رای ملت ایران احترام بگذارند و در فردا هر مسئولیتی که ملت ایران به ایشان محول کردند، شانه خالی نکنند چون خودشان بارها گفتند و نوشتند که دنبال پست و مقام نیستند اما اگر در فردای سرنگونی، ملت ایران هر مسئولیتی از ایشان بخواهند و یا به ایشان واگذار کنند، در خدمت مردم هستند به باور من ایشان در این فایل صوتی که رسمیت سندی ندارد، حرفی جدیدی نزدند زیرا ایشان در این چندین سال اخیر، بارها گفتند و نوشتند که اگر در یک انتخابات آزاد و همه پرسی، ملت ایران نظام جمهوری را بر نظام پادشاهی ترجیح دهند، به هشتاد در سد از آرزوهایشان رسیده اند بنابراین به ایشان باید حق داد که در فردا اگر ملت ایران سامانه ی پادشاهی یا نظام پادشاهی را بر جمهوری ترجیح دادند، شاهزاده رضا پهلوی تنها گزینه ی این سامانه باشد و در این حق داشتن نیز، اگر ایشان به هر دلیلی این مسئولیت را نپذیرند گزینه اصلی باقی مانده خانواده پهلوی است که به مدت پنجاه و سه سال در خدمت بی دریغ و بی همتا به ایران و ایرانیان، کارنامه زرینی را در تاریخ ایران ثبت کردند باشد که با این نوشته دوستان جمهوریخواه با این سخاوتمندی و فروتنی شاهزاده رضا پهلوی، قدمی به جلو بگذارند و حول محور ایشان جمع شوند تا بتوانیم با هم و در اکثریت مطلق مان تبهکاران اسلامی اسلامی را سرنگون کنیم همچنن پادشاهی خواهان به نگاه و نظر و اختیار شاهزاده احترام بگذارند که هر طوری را که به صلاح ملت ایران می دانند، عمل کنند و به باور من درست می گویند که نباید ایشان را در قفس گرفتار کرد و پر و بالش را قیچی نمود بلکه امروز باید توفنده و شورشی قدم به جلو بگذارند و فروتنانه فقط برای نجات ایران و ملت ایران از هر طریقی که خود تشخیص می دهند، گام به پیش بگذارند زیرا ملت ایران در اکثریتشان این مسئولیت و مشروعیت را به ایشان داده است بنابراین شرط و شروط گذاشتن برای شاهزاده رضا پهلوی موقوف احمد پناهنده هیجده ماه مارچ سال دوهزار و بیست و یک

20 مارس 2021

الویت ِ امروز فقط سرنگونی حکومت تبهکار اسلامی است
به تازگی فایلی صوتی از شاهزاده رضا پهلوی در سایت های اینترنتی و صفحات مجازی پخش گردید و بعضی ها که نه غم میهن دارند و نه درد ملت ایران، بعد از شنیدن صحبت های شاهزاده، خواب های پنبه دانه ای ِ شترهای بیابان بیگانه پرستی را دیدند و این جا و آنجا خوشحالی و شادمانی خودشان را دریغ نکردند که یک قدم بیشتر به تجزیه ایرانزمین و فروپاشی آن نزدیک شدند
و راستی جریان چیست؟
مگر شاهزاده در این فایل صوتی چه گفته است که آنها را چنین افسارگسیخته خوشحال کرده است؟
برای پاسخ به این پرسش ابتدا باید بگوییم که این فایل صوتی هیچ رسمیت سندی ندارد مگر اینکه شاهزاده بطور شفاف نظرات خودشان را در مورد آینده ی نقش خود نه نقش سامانه پادشاهی مکتوب کنند تا در دل تاریخ ثبت و ضبط شود
تا آن زمان باید این سخنان ایشان را غیررسمی ارزیابی کرد
و اما در پاسخ به پرسش بالا باید بگویم که وقتی سخنان ایشان را از فایل منتشر شده شنیدم، سخن و یا حرفی از آن برداشت نکردم و یا نمی شود برداشت کرد که در فردای سرنگونی حکومت تبهکار اسلامی، مسئولیتی که ملت ایران و تاریخ و قانون اساسی بر عهده ی ایشان می گذارند، قبول مسئولیت نمی کنند
بلکه همیشه و هماره گفتند و نوشتند که امروز تمامی تلاششان این است که ابتدا همه ی نیروهای مخالف را حول محور سرنگونی تبهکاران اسلامی متحد کنند و بعد تعیین نوع نظام را همراه با تدوین قانون اساسی در مجلس موسسان، به رای عمومی بگذارند تا برای همیشه این اختلاف بر سر نوع نظام آینده، از بین برود
به معنی دیگر ایشان به خوبی بهتر و دقیق تر از من و دیگران می دانند که امروز تاریخ و فرهنگ ایران پادشاهی بار مسئولیت بزرگی را بر دوش ایشان گذاشته است تا ایران و ایرانی را با توانایی های فردی خودشان و متکی بر این پشتوانه و سرمایه ی تاریخی و فرهنگی به ارث رسیده، از این بختک نحس و بدشگون را که همین نیروهای به اصطلاح مخالف که در واقع در به قدرت رساندن همین تبهکاران اسلامی شریک و سهیم بودند، نجات دهند
و از این جهت است که ایشان فروتنانه با همه ی این پشتوانه ی عظیم تاریخی و فرهنگی و امروز حمایت اکثریت ایرانیان، دست خودشان را سخاوتمندانه و فروتنانه دراز کردند و از همه ی نیروها می خواهند که امروز مشکل ما تعیین نوع نظام و اختلاف بر سر آن نیست و اگر ریگی در کفش ندارید باید حول محور سرنگونی و امروز در کمپین نه به جمهوری اسلامی متحد شوید و اختلافات حول نوع نظام آینده را به فردای سرنگونی حکومت تبهکاران اسلامی محول کنید
در واقع شاهزاده رضا پهلوی در این فایل صوتی می خواهند بگویند که اگر ایرانی هستید و اندکی وجدان ایرانی در درونتان هست باید این دست سخاوتمند دراز شده را به خاطر رهایی ایران و ایرانیان بفشارید و متحد گردید و گرنه ادعای شما مبنی بر آزادی خواهی و دموکراسی دوستی، یک پول سیاه ارزش ندارد
زیرا اگر به آزادی معتقد هستند باید این آزادی و اختیار را برای ملت ایران، هم امروز و هم در فردای سرنگونی معتقد باشند و احترام بگذارند
و یا اگر دموکراسی خواه هستند باید این دموکراسی و آزادی انتخاب را برای ملت ایران چه در امروز و چه در فردای سرنگونی، معتقد باشند و احترام بگذاند
از این جهت است که شاهزاده رضا پهلوی برای نزدیک کردن نیروهای مخالف حول محور سرنگونی تبهکاران اسلامی، یکبار دیگر نهاد و یا سامانه پادشاهی را که بیش از دو هزار و پانسد سال قدمت دارد، به ملت ایران پیشنهاد می کنند تا بعد از سرنگون کردن تبهکار اسلامی، برای تثبیت و یا عدم ابقای آن به رای عمومی بگذارند تا سیه روی شوند هرکه در او غش باشد
حال این گوی و این میدان
و باید دید این این گروه و سازمان های به اصطلاح مخالف، آیا قدمی به جلو می گذارند یا نه؟
اینجاست که می شود با این فایل صوتی شاهزاده رضا پهلوی، درون ذهن و درون ناخالص این کسان را که امروز خواب های پنبه دانه ی شترگونه می بینند، بیرون ریخت تا ماهیت آنها برای همیشه در تاریخ ایران ثبت شود
خوشا به حال آنکس که هسته مرکزی این پیام را می گیرند و درک می کنند و یک قدم به جلو گام می گذارند تا سرنگونی تبهکاران اسلامی را تسریع کنند
و بدا به حال آنکسانی که همیشه در تاریخ و از نگاه ملت ایران رفوزه بودند و باز رفوزه می شوند
در پایان جا دارد به این موضوع هم از نگاه خودم اشاره کنم که به باور من هیچ کس نه توان و اراده آن را دارد که بدون رای اکثریت ملت ایران، سامانه پادشاهی و یا نظام پادشاهی و نظام جمهوری را پیشاپیش ملغی کند و نه توان این را دارد که از امروز بدون همه پرسی از ایرانیان در فردای سرنگونی تبهکاران اسلامی، نظام پادشاهی و یا جمهوری را تثبیت شده تعریف کند
حتا اگر این شخص شاهزاده رضا پهلوی باشد که امروز وارث به حق تاریخ و فرهنگ پادشاهی است
زیرا نوع نظام و یا نهاد پادشاهی و حتا جمهوری مقوله ای نیستند که یک فرد به دلخواه خودش ابقا و یا ملغا کند
ولی شاهزاده رضا پهلوی طبق قانون حقوق بشر مثل هر شهروندی از این حق و حقوق فردی و انسانی برخوردار هستند که برای آینده فردی خودشان تصمیم بگیرند، آیا می خواهند جمهوریخواه باشند یا پادشاهی خواه
و مهم تر اما این است که در این تصمیم گیری به رای ملت ایران احترام بگذارند و در فردا هر مسئولیتی که ملت ایران به ایشان محول کردند، شانه خالی نکنند
چون خودشان بارها گفتند و نوشتند که دنبال پست و مقام نیستند اما اگر در فردای سرنگونی، ملت ایران هر مسئولیتی از ایشان بخواهند و یا به ایشان واگذار کنند، در خدمت مردم هستند
به باور من ایشان در این فایل صوتی که رسمیت سندی ندارد، حرفی جدیدی نزدند
زیرا ایشان در این چندین سال اخیر، بارها گفتند و نوشتند که اگر در یک انتخابات آزاد و همه پرسی، ملت ایران نظام جمهوری را بر نظام پادشاهی ترجیح دهند، به هشتاد در سد از آرزوهایشان رسیده اند
بنابراین به ایشان باید حق داد که در فردا اگر ملت ایران سامانه ی پادشاهی یا نظام پادشاهی را بر جمهوری ترجیح دادند، شاهزاده رضا پهلوی تنها گزینه ی این سامانه باشد و در این حق داشتن نیز، اگر ایشان به هر دلیلی این مسئولیت را نپذیرند گزینه اصلی باقی مانده خانواده پهلوی است که به مدت پنجاه و سه سال در خدمت بی دریغ و بی همتا به ایران و ایرانیان، کارنامه زرینی را در تاریخ ایران ثبت کردند
باشد که با این نوشته دوستان جمهوریخواه با این سخاوتمندی و فروتنی شاهزاده رضا پهلوی، قدمی به جلو بگذارند و حول محور ایشان جمع شوند تا بتوانیم با هم و در اکثریت مطلق مان تبهکاران اسلامی اسلامی را سرنگون کنیم
همچنن پادشاهی خواهان به نگاه و نظر و اختیار شاهزاده احترام بگذارند که هر طوری را که به صلاح ملت ایران می دانند، عمل کنند
و به باور من درست می گویند که نباید ایشان را در قفس گرفتار کرد و پر و بالش را قیچی نمود
بلکه امروز باید توفنده و شورشی قدم به جلو بگذارند و فروتنانه فقط برای نجات ایران و ملت ایران از هر طریقی که خود تشخیص می دهند، گام به پیش بگذارند
زیرا ملت ایران در اکثریتشان این مسئولیت و مشروعیت را به ایشان داده است
بنابراین شرط و شروط گذاشتن برای شاهزاده رضا پهلوی موقوف
احمد پناهنده
هیجده ماه مارچ سال دوهزار و بیست و یک

نگاهی به پیدایش » نوروز » و فلسفه آنفردوسی نامدار و پاسدار ِ سخن پارسی در اثر جاودانه و یگانه اش شاهنامه می فرماید:جمشید شاه از پادشاهان پیشدادی ِ ایرانی، پس از کیومرث شاه، هوشنگ شاه و تهمورث شاه است که برای سر وُ سامان و سازمان دادن به کشور و بر قرار کردن نظم و نظام در جامعه و تربیت مردم، کوشش های ِ جانانه و خردمندانه ی فراوان کرد.هم او بود که با هوش و هوشیاری ِ خرد مندانه اش، مردمان ِ سرزمین ایران را به چهار طبقه تقسیم کرد:ا – آموزان ( آموزگاران ) 2- نیساران ( لشکریان )3 – نسودیان ( کشاورزان ) و 4- اهنو خویشان ( پیشه وران )جمشید شاه نخستین کسی بود که تقسیم کار را در جامعه باب و برقرار کرد تا از این طریق و تقسیمات، هر کسی متناسب با توانایی و استعدادش بتواند باری را از ارابه تکامل ِ جامعه بدوش بکشد.او می سراید:نخست آلت جنگ را دست برددر نام جستن به گردان سپردبه فرّ کیی نرم کرد آهناچو خُود و زره کرد و چون جوشناالی آخرآری، این جمشید شاه بود که کشاورزی و ساختن آلات و ابزار جنگی و خانگی را به مردم آموزش داد. از معادن ِ کانی، فلزات را جهت ساختن ابزار استخراج کرد. از گیاهان دارویی، دارو ساخت و در امر پزشکی برای مداوای بیماران از این داروها سود جست.از برکت این نوآوری و پیشرفت، رفاه و سلامتی را در جای جای ِ جامعه گسترش داد و امنیت اجتماعی را در مدار ِ بالا بلند ِ زندگانی ِ مردم تثبیت نمود.پس از فراغت از این نوآوری و رفاه و امنیت اجتماعی بود که خود را برای جشنی فراگیر و شادی آفرین آماده کردهمه کردنی ها چو آمد به جایز جای مهی برتر آورد پایبه فرّ کیانی یکی تخت ساختچه مایه بدو گوهر اندر نشاختکه چون خواستی دیو بر داشتیز هامون به گردون برافراشتیچو خورشید تابان میان هوانشسته برو شاه فرمانرواجهان انجمن شد بر آن تخت اوشگفتی فرو مانده از بخت اوبه جمشید بر گوهر افشاندندمر آن روز را روز نو خواندندسر سال نو هرمز فرودینبر آسوده از رنج روی زمینبزرگان به شادی بیاراستندمی و جام و رامشگران خواستندچنین جشن فرّخ از آن روزگاربه ما ماند از آن خسروان یادگارهمانطوریکه ملاحظه می کنیم این یادگار ِ خجسته و همایون، از روزگار ِ جمشید شاه به ما به ارث رسیده است. و تا امروز- نوروز- این سنت دیرینه و دیرپای، علی رغم هجوم و شبیخون ِ بیگانگان و بیابان گردان در کشتار ملت و ویرانی ایران و سوزاندن کتابها و کتاب خانه ها و آثار ذیقیمت فرهنگی نتوانسته اند نام و نشان این مردم را با سنت های پایدارشان از صفحه روزگار بزدایند.کف آلوده دهَنان در طول تاریخ ِ اشغال گری شان، نعره های شوم ِ محو ِ سنن ِ زندگی ساز و شادی آفرین ایران را، چون چهارشنبه سوری و نوروز و سده و مهرگان، نفیر کشیدند. اما به کوری چشم این ضد سُرور و سورچرانی و شادی و شادمانی و شادخواری و شادکامی، این سنن باستانی و ملی هر بار سمندروار از خاکستر ِ آتش، برخاسته و آتش به هستی این بیگانه پرستان و ایرانیان به ظاهر ایرانی زدند.***گفتنی است که میزان ویرانگری و تخریب هویت و فرهنگ و سنن ایران وُ ایرانی به حدی بود که نیاکانمان را واداشت تا برای حفظ آثار باقی مانده از دوران مجد و شکوه ایران و ایرانی از تعرض بیانگردان و راهزنان ضد آبادی و شادمانی، آنها را با نامهای دین وارداتی ِ سامی بیامیزند.چنانکه تاریخ گواهی می دهد، سعدابن ابی وقاص پس از وارد شدن به تیسفون: » فرمان داد تا در شهر مسجدی بسازند و از آن پس به جای آتشگاه و باژ و برسم و زمزمه در این شهر بزرگ که سالها مرکز موبدان و مغان بود، جزء بانگ اذان و تهلیل و تسبیح چیزی شنیده نشود.»هر چند این تصمیم نیاکان مان برای حفط آثار باقی مانده، سبب ساز حفاظت از میراث فرهنگی گشت اما چنین رنگ و لعابی به این ارزشها در درازمدت باعث شد که جدا سازی بسیاری از سنن ملی ایرانی از سنن بیگانگان دچار مشکل شود.مثلن برای حفظ آرامگاه کورش بزرگ آن را قبر ِ ام النسا و یا مقبره مادر سلیمان خواندند و یا آتشکده ی آذرگشنسب و تحت جمشید را تخت سلیمان نامیدند. بطوریکه در تغییر این نام ها به قدری افراط شد که در قرن چهارم نویسندگانی چون ابن حوقل در کتاب صورت الارض و استخری در مسالک و الممالک و در قرن پنجم ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه عن القرون الخالیه و ابن بلخی در فارسنامه و محمد بن محمود بن احمد طوسی در کتاب عجایب المخلوقات و غرائب الموجود خود را مجبور دیدند که انتساب تخت جمشید را به سلیمان تکذیب کنند.توضیح:البته یکی کردن جمشید و سلیمان پس از حمله اعراب بی علت نبوده است. زیرا جمشید و سلیمان هر دو شاه و به تعبیری پیام آور بودند.هر دو تخت جواهر نشان ساختند.هر دو کارهای خارق العاده انجام دادند.هر دو به آسمان رفتند.منتها تخت جمشید را دیوان به دوش کشیدند و قالیچه سلیمان را باد به حرکت در آورد.هر دو از قدرتی که منشاء اهورایی داشت، بهره مند بودند.هر دو بعداً از لطف خدا دور شدند.یکی به سبب غرور و خوردن گوشت و دیگری به سبب ازدواج با دختران غیر سامی و بی عدالتی.بنابر آنچه در بالا آمد، ایرانیان با نبوغ فکری برای حفظ آثار باستانی و ملی و پاسداری از میراث فرهنگی با چنین شگردهایی توانستند آنها را حفظ کنند. هرچند در دراز مدت آسیب های فرهنگی هم دیدند.***همانطور که در بالا آمده است، نوروز بیگمان منطقی ترین و دل انگیز ترین جشن ها، برای اثبات آغار سال است. زیرا نوروز با عید و جشن طبیعت و جوان شدن دشت و دمن و کوه و کوهسار و آبشار و جویبار و برابری شب و روز همزمان وهماهنگ و همساز و دمساز است.همچنین نوروز و آغاز تحویل سال با اعتدال ربیعی همراه است و آن هنگامی است که خورشید روی مدار استوا قرار می گیرد و روز و شب با هم برابر می شوند.نوروز عید ِ طبیعت است که پس از خواب زمستانی بیدار می شود و لباس کهنه را به دور می افکند و جامه نو می پوشد.نوروز همچنین، عید تعادل ِ طبیعت در مدار منظومه شمسی است و به پاس چنین تعادلیطبیعت ِ گل افشان و سبزه پوشان لاله ها را در لاله زارانآبشاران را در کوهسارانو جویباران را در چمن زاران زندگی می بخشد.به همین منظور ابوریحان بیرونی در » التفهیم لاوایل صناعه التقویم » در باره رسوم پارسیان، اینکه نوروز چیست؟ می فرماید:» نوروز نخستین روز از فروردین ماه…و پیشانی سال نو است و ششم فروردین ماه نوروز بزرگ باشد.زیرا که خسروان بدآن پنج روز، حق های حشم ( خویشان و چاکران ) و گروهان بگذاردندی و حاجت ها روا کردندی و آن گاه بدآن روز ششم خلوت کردندی، خاصگان را و اعتقاد پارسیان اندر نوروز نخستین است که اول روزی است از زمانه و بدو ملک آغازید گردیدن.»و ادامه می دهد » به باور پارسیان در این روز، جهان هستی یافت و آفرینش آغاز گردید.»خیام در نوروزنامه می نویسد:» و گویند چون ایزد تبارک و تعالی بدآن هنگام که فرمان فرستاد که ثبات گیرد تا تابش و منفعت او به همه چیزها برسد، آفتاب از سر حمل برفت و آسمان او را برگردانید و تاریکی از روشنایی جدا گشت و شب و روز پدیدار شد و آن آغازی شد بر تاریخ جهان را.»از دیدگاه دینی، مراسم جشن نوروز همیشه با خواندن جَشَن آغاز می شود و زرتشتیان پیش از دید و بازدید ِ نوروزی به » در مهر » و پرستشگاه های خود می روند و ستایش اهورامزدا را به جای می آورندشاهان هخامنشی در این روز در تالار آپادانا بار عام می دادند، نمایندگان کشورهای خارجی، استادان، گروه های مختلف به پیشگاه شاه بار می یافتند، هدیه می دادند و تحفه می گرفتند.داریوش بزرگ در نوروز هر سال به معبد بابل می رفت و دست رب النوع بابل را می گرفت.شاهان ساسانی با شکوه فراوان، نوروز را جشن می گرفتند. پادشاه با جامه ابریشمی در بارگاه می نشست و موبدان ِ موبد با سینی بزرگی که در آن، نان و سبزی و شراب و انگشتر و شمشیر و دوات و قلم و… بود با اسب و باز به پیش شاه می رفت و شادباشی به این عبارت می گفت:» شاها!به جشن فروردین به ماه فروردین، آزادی گزین بر داد و دین کیان!سروش آورد ترا دانایی و بینایی و کاردانیو دیر زیوی با خوی هژبرشادباش به تخت زرینانوشه خور به جام جمشید و آئین نیاکاندر همت بلند باشنیکو کاری و داد و راستی نگاهدارسرت سبز و جوانی چون خویداسب کامکار و پیروز به جنگتیغت روشن و کاری به دشمنبازت گیرا و خجسته به شکارکارت راست چون تیرسرایت آباد و زندگی بسیار باد» پس از چیرگی تازیان، در زمان بعضی از خلفای اموی و عباسی، جشن نوروز با شکوه برگزار می شده است. مثلاً آمده است که عمربن عبدالعزیز خلیفه اموی و معتضد خلیفه عباسی با تقلید از سنت ساسانیان، لباس زربفت می پوشیدند، روی تخت می نشستند و سپس یک تن خوش صدا و خوش قدم به نام » امیر نوروزی » یا » میمنت » پروای ورود می خواست و شادباش می گفت.در زمان دیلمیان، غزنویان و سلجوقیان هم جشن نوروز برگزار می شد.از زمان ساسانیان رسم بود که 25 روز پیش از نوروز بر روی هفت ستون گلی، غلات یا حبوبات می کاشتند و هرکدام محصولش خوب می شد، باور داشتند که آن محصول در آن سال خوب می شود. خانه تکانی، لباس نو پوشیدن، دید و بازدید و تبادل هدایا از سنتهای این عید است.سفره هفت سین یا هفت شین ( گویا درست تر است ) که اشاره به هفت امشاسپندان است…آتش، آیینه، اوستا، گلاب پاشی و نقل سفید، ظرف آب، آویشن، شاخه های سرو و مورد، پلوماهی، انار و آجیل همه مفاهیم نمادین ( سمبلیک ) داشتند.جشن نوروز به بسیاری از کشورهای اسلامی، تا مغولستان در آسیا و مصر و زنگبار در افریقا رفت. اکبر شاه در هندوستان در سال 1584 نه تنها جشن نوروز و مهرگان را با شکوه هر چه بیشتر جشن می گرفت بلکه گاهنامه ایرانی زرتشتی با نام های فروردین، اردیبهشت را جانشین نام های تقویم اسلامی کرد. پادشاهان عثمانی نیز نوروز را جشن می گرفتند.».***در غربت غریب غرب و شرق ایرانیان باورمند و عاشق به آداب و رسوم زندگی بخش نیاکانمان که سراسر شاد خواری و شاد خوانی و شاد رقصی و شاد گویی بوده است با جمع شدن در هیئت یک کنسرت و یا محفل َ رقص و آواز، شب های چهارشنبه سوری و نوروز را تا صبح به پایکوبی مشغول می شوند و با نوشیدن خون رگ ِ تاک، گونه ها را ارغوانی ِ عاشقانه نقش می زنند. با هم این دوبیت شعر را که از دل بر آمده است، بخوانیم:امشب ز شراب َ شهر َ یاران، مستمبا یار نشستم و به او، دل بستمای می، تو گواه باش که من از دل و جاناز شوق وصال َ رخ ِ او سر مستمپیمانه به دست، یار بغل، جرعه ای در کاممستانه دمی، لب به لب یار، به دست جامبر بستر ِ شب، سفره دل را بگشائیمشاداب برقصیم، بر این بام ِ سیه فامبطوریکه تاریخ باستان ایرانیان گواهی می دهد، سراسر زندگی مردم پهن دشت ایرانزمین بر بستر شاد خوانی و شاد خواری و شاد گویی و شاد رقصی، سفره شادمانی پهن کرده بود و غم را در سرسرای کاشانه نیاکانمان مکانی نبوده است و حتی در مرگ عزیزان خود لباس سفید می پوشیدند و باور داشتند که شادمانی فروخفته در عزیز از دست رفته را باید در زندگان شکوفا کرد. به همین مناسبت سراسر ایام سال را با جشن و سرور بدرقه می کردند.اما افسوس و صد افسوس با حمله تازیان به ایران، اعراب مهاجم ِ ضد فرهنگ ِ شادی و شادمانی، این فرهنگ غنی شاد را به ماتم و ناله و لابه و عزا تبدیل کردند. بطوریکه سکان دار این فرهنگ عزا از طایفه تازی شده، امام محمد غزالی در کیمیای سعادت سفارش می کند که:»! ایرانیان جشن نوروز و سده را نگیرند! چراغانی نکنند! لباس نو نپوشند! بر عکس عزاداری کنند تا مجوس از بین برود»اما بر خلاف خواست این از گورگریختگان تاریخ، مردم ِ با فرهنگ ایران، این جشن ها را به کوری چشمان ِ ذلت پرست و عزا دوست، زنده نگاه داشتند و امروز هم با شکوهی بی همتا آن را پاس و عزیز می دارند.بویژه از جشن های ملی، چهار جشن نوروز، مهرگان و سده، امروز هم با شکوه هر چه تمامتر در پهنددشت ِ بی کران سرای ایران زمین برگزار می شود و در کنارشان جشن های چهازشنبه سوری و یلدا با جلوه های خیره کنندهء چشمان، در هر سرایی و مکانی از ایرانیان، با شادی و شادمانی و شادخواری برگزار می شود.پیشاپیش نوروز دلفروز پیروز بر همه ی ایرانیان نیکوسرشت شاد باداحمد پناهنده

20 مارس 2021

نوروز ِ دلفروز ِ پیروز شاد باد

20 مارس 2021
نوروز ِ دلفروز ِ پیروز شاد باد
قسمت اول
مقدمه
بی هیچ گفتگو فرهنگ گوهرآفرین و سنن ِ سالار ِ ملی ِ ملت ِ ایران، سرشار است از جشن و سرور وُ شادمانی وُ شاد خواری وُ شاد گویی و شاد رقصی. و فرهنگ عزا وُ ماتم وُ مصیبت وُ گریه وُ سینه زنی وُ قمه زنی را در آن، جایگاهی نبوده و نیست.
زیرا ایرانیان در هرماه، یک روز را به مناسبت همنام شدن با ماه، جشن می گرفتند و شادی و شادمانی می کردند.
نام این جشن ها در تاریخ ایرانیان، فروردینگان، اردیبهشتگان، خردادگان، تیرگان، امردادگان، شهریورگان، مهرگان، آبانگان، آذرگان، دیگان، بهمنگان و اسپندگان ثبت شده است. بنابراین با برگزاری ِ این جشن های ِ ماهانه و در کنارشان جشن های با شکوه و دلفروز ِ نوروز و سده و یلدا و چهار شنبه سوری و . . . دیگر جایی برای ناله و ماتم ِ فرهنگ ِ گریه سالاران نبوده و نیست
وقتیکه نور وُ روشنایی وُ آتش، مظهر و نماد ِ عشق ِ شورانگیز ِ شادمانی
در شب ِ شراب ِ ارغوانی
در باور های فرهنگ ِ گوهرآفرین نیاکانمان در کهن دیار ِ جانان نقش بسته بود، بر تاریکی ها وتیرگی ها و سیاهی و ظلمت بوده است که دریده شوند و از جای جای ِ جامعه ی جانان، گور خود را گم کنند.
و بر خورشید روشنایی گستر بود که سفره ی نور و گرما را در دلها، طبق طبق عشق و شادابی و شادمانی پهن کند.
یادمان باشد که در کنار این جشن های ماهانه و جشن های بزرگ دیگر – اما – روز تولد زرتشت، پیامبر ِ خرد، در روز ِ خرداد از فروردین ماه یعنی روز ششم فروردین برگزار می شد و ابوریحان بیرونی از آن به عنوان نوروز بزرگ نام برده است و نیاکان زرتشتی ما و امروز زرتشتیان، این روز را با شکوه هر چه تمامتر جشن می گرفتند و می گیرند.
بد نیست بدانیم که در میان سی و یک جشن سالیانه، جشن های ملی و فرا ملی نوروز، سده، مهرگان، چهارشنبه سوری و یلدا، جایگاه ویژه ای در فرهنگ ِ گوهر آفرین ِ ایرانی داشته و هم اکنون دارد و ایرانیان در هر نقطه از گیتی این جشن ها را در اوج شکوهمندی ِ خیره کننده، در مداری بالابلند و با غروری بی همتا برگزار می کنند.
همچنین باید دانست که در بین این جشن های باشکوه و دلفروز که جان می بخشند و دلها را از شادمانی-شاداب- و چهره ها را از شراب ارغوانی بی تاب می کنند، اگر جشن های نوروز و تیرگان و مهرگان و دیگان که به مناسبت تغییرات طبیعی گردش زمین به دور خورشید صورت می پذیرد و با طبیعت همساز و خوش تر است.
اما جشن های سده، آذرگان، اردیبهشت گان و چهارشنبه سوری را با آتش دمسازتر است زیرا این جشن ها به پاس و احترام آتش برگزار می شدند و می شوند.
بی گمان آتش در نگاه و باور نیاکانمان همواره مظهر ِ پاکی، روشنایی، انرژی، صداقت، راستی و در رأس آنها دریدن تاریکی و تیرگی و تیره روزی بوده است. به همین منظور این عنصر اهورایی را که نمادی از چیرگی ِ نور بر تیرگی در زندگانی بشر خود را تثبیت کرده است، گرامی می داشتند و آن را نگهبانی و نگهداری می کردند. زیرا با کشف آتش، ارابه تکامل ِ اجتماعی در عرصه های مختلف زندگانی ِ بشر، شتابی در خور فهم انسان و زمان پیدا کرد و پاره های جگر زمین را برای پروراندن و توسعه ی ابزار و آلات، جهت رونق و رفاه اجتماع ِ انسانی، تغییر حالت داد.
از این رو است که نیاکانمان جشن هایی به پاس و احترام و قدسیت آتش برپا می کردند که تا امروز در جان و تن و خرد هر ایرانی زبانه می کشد و آن را گرامی و عزیز می دارند.
***
نوروز اما بی هیچ گفنگو، از زیباترین و شور انگیزترین جشن بشریت است که هماهنگ با جشن طبیعت و به تعادل رسیدن روز و شب در یک حرکت دورانی زمین به دور خورشید، با شادمانی و سُروری بی همتا، در پهندشت ایرانزمین و بیرون از چهارچوب جغرافیای ِ ایرانزمین اما در گستره ی فرهنگی ایران برگزار می شود.
به همین مناسبت ایرانیان برای بزرگداشت نوروز ِ نوآور و نورباور با سور ِ چهارشنبه سوری به پیشباز آن می روند و با آتش سوری، ناپاکیها و کدورتها و دشمنی ها را می سوزانند و با یگانگی و صافی و دوستی و آشتی، پا به منزل جوان کننده دیده و دل یعنی نوروز می گذارند و روزی نو از سال را در عرصه زندگی آغاز می کنند.
بنابراین باید سرود که
بهاران لاله زاران بر شما یاران همایون
نسیم ِ جویباران برشما یاران همایون
صدای ِ آبشار، رود ِ خروشان، باغ ِ میوه
درود ِ کوهساران بر شما یاران همایون
صفای باغ ِ گیلاس انگور وُ انارِ شهبار
سپاس ِ سبزه زاران بر شما یاران همایون
پیام ِ چایکاران جنگل ِ سبز باغ ِ نارنج
هوای ِ شالیزاران بر شما یاران همایون
سلام ِ برزگر در شالیزار عطر ِ گل ِ یاس
فضای دل نشین ِ شهر جانان بر شما یاران همایون
پیام ِ کوه ِ لیلا عطر ِ چای خون ِ شقایق
درود ِ دشت ِ باران بر شما یاران همایون
پیام سرخ ِ یاران ِ سفر کرده تو دلها
بهار ِ بی قراران بر شما یاران همایون
نگاه ِ شاد ِ دختر بچگان با رخت ِ تازه
درود ِ عیدی ِ نوروز ِ باستان بر شما یاران همایون
احمد پناهنده
درقسمت بعدی نگاهی می کنیم به پیدایش نوروز و فلسفه آن

رضاشاه روحت شاد

19 مارس 2021

رضاشاه روحت شاد
به مناسبت سد و چهل و سومین زادروز رضاشاه بزرگ
روز بیست و چهارم اسپندماه هرسال، زادروز ستاره ای است که اگر در آسمان ایران طلوع نمی کرد، ما امروز در ادامه ی دوران ِ تاریکی و تیرگی ِ تخم و ترکه ی ِ حسن خان اشاقه باش، روزگاری پر از درد و شکنج را همراه با فقر و عقب ماندگی و تحقیر سیر می کردیم
بیست و چهارم اسپندماه هر سال، زادروز قهرمانی است که بی هیچ گفتگو اگر نگوییم بر کاکل تمامی تاریخ ایران، دست کم بر کاکل تاریخ ایران پس از سقوط سلسله ایرانی ساسانیان بی همتا است
این بی همتایی از این نگاه بیشتر حائز اهمیت است که توجه داشته باشیم این قهرمان، بعد از سلسله ها و طایفه های عرب و ترک و تاتار، که بر ایران و ایرانی حکومت راندند، از دل و بطن ایرانی زاده شده است و تمام عیار ایرانی است
و چنین بود که این قهرمان در چنین روزی در گوشه ای از خاک ایرانزمین که نامش آلاشت سواد کوه می باشد و هست، در سد و چهل و سه سال پیش، دیده به جهان باز کرد تا با قد کشیدن خود ایران عقب مانده و متلاشی شده را از چنگال بیگانه پرستان و تجزیه طلبان خارج کند
و نیز هنگامیکه برای خدمت وارد قزاقخانه شد، آرام آرام از نزدیک با مناسبات سران قزاق و همچنین دولتمردان آشنا شد و در این آشنایی به خوبی دریافت که چگونه این افراد برای منافع اندک خود، ایران و ایرانی را زیر پای بیگانگان قربانی می کنند
او می دید هر روز که می گذرد، کشور ایران با ملتش در قعر نیستی نابود می شوند و فقر و عقب ماندگی از هر سو، هرگونه فکر و اندیشه و حرکتی را از آنها سلب می کند
پس هرگاه که با خود خلوت می کرد، در اندیشه اش فقط این پرسش جای می گرفت که چگونه می شود ایران و ایرانی را از این همه بدبختی و عقب ماندگی و فقر و تحقیر نجات داد؟
بعد به این نتیجه می رسید که چاره ای ندارد جز به انتظار روزی بنشیند که آن روز فرا رسد
آری
این قهرمان ما رضاشاه بزرگ است
و اوست که ابتدا با استوار کردن قامت خود، قامت شکسته ایران و ایرانیان را راست کرد
نیازی هم به گفتن و نوشتن نیست که دوباره بگوییم و بنویسیم که او وقتی که سکان کشتی طوفان زده و در حال غرق شدن ایران را بدست گرفت، چه خدمات ارزنده ای به ایران و ایرانی کرد
نیازی هم نیست که گفته و یا نوشته شود که او با اقتدار و صلابت و درایت ایرانی اش، هرگونه زیاده خواهی را از زیاده خواهان مانع شد و ایران تجزیه شده را در شمال و جنوب و غرب و شرق ایران، یکپارچه کرد
نیازی هم نیست که گفته و یا نوشته شود که این قهرمان، به ایرانیان و بویژه زنان ایران شخصیت داد، برایشان شناسنانه صادر کرد و به همه ی ملت ایران هویت بخشید
اما همیشه نیاز به گفتن و نوشتن است که اگر رضاشاه در سد و چهل و سه سال پیش طلوع نمی کرد، به یقین می شود گفت و نوشت که ایران با این جغرافیا در نقشه ی جغرافیای جهان جای نداشت
به یقین می توان گفت و نوشت، ایرانیان از هویت و شخصیت خود تهی بودند
به یقین می توان گفت و نوشت که اگر رضاشاه طلوع نمی کرد، ما ایرانیان، گم گشتگانی بودیم که جایی بنام میهن را بیگانه بودیم
و چنین است که بعد از غروب این قهرمان، وقتی که گرازان شب پرست در بهمن ماه منتهی به سال پنجاه و هفت بر ایران تاختند تا ایرانیت و ارزش های ایرانی را از ایرانیان تهی کنند
دوباره روح همیشه زنده ی رضاشاه در حنجره های پیر و جوان ِ ایرانی در هر خیزشی در جای جای ایرانزمین، در یک هارمونی دلنواز طنین انداز شد که فریاد می زدند
رضاشاه روحت شاد
یعنی ای شاه بزرگ ایران، تو زنده هستی و راهت ادامه دارد
و به یقین می توان سخن شد که امروز فقط این شعار است که به هر ایرانی نیرو و جرئت می دهد که هرگز تسلیم اشغالگران تبهکار و ارتجاع سرخ و سیاه نشوند
و هرگز به یاوه گویی های کسانی که دل در گرو بقای ِ اشغالگران تبهکار دارند، اهمیت ندهند
بلکه هربار و حتا بیشتر از همیشه، رساتر در هر خیزشی و یا هر مناسبتی این شعار کوبنده و زنده کننده دل و جان ایرانیان را فریاد بزنند تا گوش کَر همه یاوه گویان بترکَد
آری
شعار رضاشاه روحت شاد
یعنی ای شاه بزرگ
شما همیشه در ما و ایرانزمین زنده هستید و این زنده بودن شما به ما نیرو می دهد تا بتوانیم با این نیرو، تبهکاران را از هر مرام و نحله ای از جای جای ایرانزمین جارو کنیم و ادامه ی خدمات شما و فرزند ایرانسازتان را بعد از سرنگونی اشغالگران تبهکار اسلامی در مدار بالابلندتری، با صلابت ِ به ارث برده از شما ادامه دهیم
حال با این نگاه به یاوه گویان باید گفت و نوشت
شعار رضاشاه روحت شاد، شعاری است که ریشه در فرهنگ و تک تک سلولهای هر ایرانی دارد
و این ریشه هر روز در دلها و ذهن ها و افکار ایرانی عمیق تر جای می گیرد و می رود با نام رضاشاه، اینبار دودمان بیگانه پرستی و اشغالگری را از هر طیف و طایفه از ریشه بخشکاند
و چنین است که امروز بی هیچ استثنایی در هر خیزش ملی و میهنی، نام رضاشاه برجسته تر از هر شعاری در حنجره ها فریاد می شود و بر زبان جاری می گردد
به سهم خود به عنوان یک ایرانی به خود می بالم که پدری چون رضاشاه بزرگ دارم و می توانم در هر تند-پیچی و یا سختی ها با نام او نیرو بگیرم و با شعار رضاشاه روحت شاد از هر مانعی عبور کنم
سد و چهل و سومین زادروز قهرمان ایران ِ نوین رضاشاه بزرگ بر ملت ایران شاد و شادمان باد
احمد پناهنده
بیست و چهارم اسپندماه سال هزار و سیسد و نود و نه برابر با چهاردهم ماه مارچ 2021


چرا از پریزیدنت ترامپ حمایت می کنم؟

5 ژوئیه 2020

 

چرا از پریزیدنت ترامپ حمایت می کنم؟

اعتراف می کنم که اگر شهروند آمریکا بودم و از حق داشتن سد رای برخوردار بودم، هر سد رای را به پریزیدنت ترامپ می دادم
چرا؟
توضیح می دهم
بالاترین ارزش در یک سیاست خارجی برای ارتباط با کشورها، منافع و مصالح ملی است
اگر بپذیریم که حکومت تبهکار اسلامی، منافع و مصالح ملی ما را برای بقای نفرت انگیزش، چوب حراج زده است، بنابراین منافع و مصاح ملی ما حکم می کند که دشمنان ی منافع ملی مان را دشمن و همسو شوندگان منافع ملی مان را دوست باشیم
مثلن ما ایرانی های راستین که دل در گروه منافع و ارجمندی ایران و ملت ایران داریم، هیچگونه سرسازگاری با روسیه و چین و کوبا و ونزئولا و کره شمالی و سوریه و و و نداریم
هرچند دشمن آنها نیستیم ولی چون منافع ملی مان را ارزش قایل نیستند، برای ما تفاوتی ندارد که سر به تنشان باشد
زیرا آنها می خواهند با حمایت بی چون و چرا از حکومت تبهکار اسلامی که دشمن منافع ملی ما ایرانیان هستند، سر به تن ما نباشد
زیرا برایشان بی اهمیت است که ملت ایران چه دردی می کشد و چه خون ها در جگر می خورند
در این طیف، یعنی دشمنان منافع ملی ایرانیان، کمونیست ها که ارتجاع سرخ هستند و اسلامیون سیاسی در همه ی شاخه ها و سازمان ها که ارتجاع سیاه تعریف می شوند، جای می گیرند زیرا این دو ارتجاع، مخالف و دشمن منافع ملی ایرانیان و تاریخ و فرهنگش هستند
نه ارتجاع سرخ یک ایران و یک ملت و یک پرچم را به رسمیت می شناسند تا بخواهند منافع و مصالح ملی را ارزش بدانند و نه ارتجاع سیاه که بطور آشکار با ایران و ملت و پرچم ایران دشمنی دارند و نسبت به آنها بیگانه هستند
یکی ملت ایران را با نام مجهول و بی هویت خلق تعریف می کند و خاک ایران و چهارچوب ارضی ایران را به رسمیت نمی شناسند و پرچمشان سرخ با علامت داس و چکش است
آن دیگری، ملت را امت تعریف می کند و پرچمش سیاه و یا اگر هم سه رنگ باشد، شیر و خورشید را فاقد است و نشان داده اند که برای بقای ننگین خودشان به قول خمینی ضد ایرانی، تا خشت آخر ِ ایران، از اسلام دفاع می کنند
یعنی ایران، فدای اسلام ضد انسانی شان
اما سوای این کشورها و دسته جات به اصطلاح ایرانی، کشورهایی هم هستند که امروز منافعشان، همسو با منافع ملت ایران قرار گرفته است که در راسش آمریکا به رهبری پریزیدنت ترامپ است و بعد کشور اسرائیل
بنابراین هر کشوری یا هر دسته جاتی و یا شخصیتی، به هر دلیل بخواهد امروز، در رابطه با سیاست پریزیدنت ترامپ در مورد ایران، دشمنی کند، از نگاه و باور من، دشمن منافع و مصالح ملی ایرانیان است
البته باور دارم که ارتباط کشورهای جهان در عرصه های اقتصادی و سیاسی و فرهنگی و نظامی و امنیتی، بر مبنای منافع و مصالح ملی خودشان است که حرکتی است درست و ارجمند
اما وقتی که این منافع با منافع ملی ایراینان همسو نمی شود بلکه منافعشان در جهت تحکیم و استواری همین حکومت تبهکار اسلامی در ایران است، دیگر نمی شود آنها را دوست خطاب کرد بلکه دشمن منافع ملی اکثریت ایرانیان تعریف می شوند
با این توضیح مختصر تاکید دارم که بگویم و بنویسم
سوای کشورهای جهان آزاد که سیاست خارجی شان را با آمریکا، بر حسب منافع ملی شان تنظیم می کنند، کم و بیش دوستان ملت ایران تعریف می شوند
زیرا باور دارم آنها برای حفظ امنیت خودشان هم شده باشد، ناچار هستند که در عرصه ی جهانی، همسو و پشتیبان آمریکا باشند. ولی کشورهای روسیه و چین و کوبا و ونزوئلا و سوریه و کره شمالی و و و، از دیرباز و حداقل در این چهل و یکسال نشان داده اند که نه در همسویی با آمریکا و منافع ملت ایران، بلکه دشمنان بی چون و چرای آمریکا و منافع جهان آزاد و منافع ملی ما ایرانیان هستند
زیرا در طی این چهل و یک سال، همیشه به عنوان چوب زیر بغل حکومت اسلامیون تبهکار، در تاراج ثروت ملی ایران با تبهکاران شریک و در کشتار ایرانیان همدست بودند
دسته جات کونیستی یا ارتجاع سرخ و گروه ها و نحله های مختلف اسلام سیاسی یا ارتجاع سیاه، تا امروز نشان داده اند همیشه در طیف کشورهای دشمن منافع ملی ایران صف کشیدند و هر بار برایشان در تحکیم همین حکومت تبهکار اسلامی در ایران هورا می کشند
در یک کلام
دشمنی با پریزیدنت ترامپ و تخریب چهره ی او در عرصه جهانی، اگر به منافع ملی ایرانیان ضربه بزند، دشمنی با ایرانیان و منافع ملی شان است
فرقی هم نمی کند چه کسی و یا چه کشوری باشد
باشد که ایرانیان راستین و واقعی، در هرجا که هستند، در مقابل چپ ها و آنارشیست های سرگردان و وحشی، در ایران و جهان، از پریزیدنت ترامپ حمایت کنند و آنانی که در آمریکا از حق رای دادن برخوردار هستند، به پریزیدنت ترامپ رای دهند
البته این سیاست و نگاه تا زمانی صادق است که پریزیدنت ترامپ همسو با منافع ملی ایرانیان باشد
حق انتقاد متمدن برای همه ی کسانی که با این نگاه مخالف هستند، محفوظ است
احمد پناهنده
پنچم ماه ژوئیه ی سال دو هزار و بیست


ما قدر نشناختیم

5 ژوئیه 2020

ما قدر نشناختیم
ادامه ی مطلب ِ «همه چیز سر جایش بود»
آری ما قدر نشناختیم
حتمن می پرسید چرا؟
پاسخ می دهم که من دیده ها را گزارش می کنم
خوانده ها را بدون هیچ حب و بغضی، از نگاه ایراندوستی به تحلیل می نشینم
دروغ ها را آشکار می کنم
و راستی ها را، آواز می خوانم
تا وجدان های بیدار قضاوت کنند
در قسمت قبلی نوشته بودم که من کسی نیستم که برایم گنجشک را رنگ کنند و قناری نشانم دهند
و کسی هم نیستم که بتوانند با دروغ و شانتاژ، مرا همراه خود کنند
به اندازه کافی تجربه آموختم و شناختم از تاریخ و کارکرد گروهای سیاسی موجود در گذشته و حال، رضایت بخش است
به قدر کافی و شاید بیشتر از دیگرانی که ادعا دارند، چه در صحنه ی عمل و چه در عرصه رسانه و مطبوعات و شعر و داستان و خاطره ویسی و فرهنگ نویسی، مبارزه کردم و فعالیت دارم
پس می نویسم، آنچه را خودم با چشمم دیده ام
تحلیل می کنم، آنچه را که خوانده ام و ندیده ام. البته متناسب با شناخت از نیروهای بازیگر در تاریخ ایران
آشکار می کنم وارونه گویی ها و دروغ های بیشرمانه آنها را که ناجوانمردانه و بی هیچ وجدان و شرفی به خدمت گذاران واقعی وطن نسبت دادند
افشایشان می کنم که سر در بیگانه پرستی داشتند و وطن و خاک و ملتش، هیچ ارزشی برایشان نداشت
آری درست خواندید
طیفی از این جماعت، ملت ایران را امت تعریف کردند می کنند
من نام این طیف را می گذارم ارتجاع سیاه
و طیف دیگر همین ملت را با نامی مجهول بنام خلق، پایین می کشند و بی هویت می کنند
و نام این طیف را می گذارم ارتجاع سرخ
ملت ایران نه امت است و نه خلق
ملت ایران، انسان ایرانی یا شهروند ایرانی هستند که از آغاز تاریخ به همین نام ِ ایرانی تعریف می شدند و نام کشور و خاکشان ایران بوده است
ما نه امت هستیم و نه خلق ِ بی پایه و مجهول و بی هویت
هم خلق بی هویت است و هم امت
و این هر دو که بی هویت طلب هستند، یک سازگاری و خویشاوندی ِ درهم تنیده ای دارند که با هم ارتجای سرخ و ارتجاع سیاه را تشکیل می دهند
و تاریخ گواهی می دهد که ملت ایران از اتحاد شوم و ضد ایرانی این دو ارتجاع، به این روز افتاده است که هم وطنشان را از آنها گرفتند و هم هویت ایرانی و تاریخی و فرهنگی شان را
مهرماه سال 1320 خورشیدی. یعنی یک ماه بعد از اینکه ایرانمان از شمال و جنوب مورد هجوم بیگانه قرار گفته بود، ارتجاع سرخ دوباره اعلام موجودیت کرد
و با حمایت ارتش سرخ شوروی که صفحات شمالی ایران را در اشغال خودشان داشتند، ابتدا خواستار امتیاز نفت شمال برای روس ها شدند و بعد در همه ی جنایات و تجاوزات و کشتارها و ویرانی های ایران، در زیر سایه سرنیزه ی سربازان روسی، نوکر بی اراده ی آنها شدند
سپس با همین حمایت، در ارتش ایران نفوذ کردند و خائنانه سازمان افسری و درجه داری را تشکیل دادند
به پادشاه ایران سوء قصد نمودند
جاسوسی برای شوروی کردند
و اسرار ِ سرّی ِ ارتش ایران و دوایر سیاسی را به روس ها دادند
در پادگان مشهد با همدستی روس ها بلوا و شورش کردند و بعد از کشتن افسران و درجه دارانی که مانع شان شده بودند، خودشان را به گنبد رساندند، تا شمال ایران را اشغال کنند
بعد غائله جدایی آذربایجان و کردستان را براه انداختند
اما ملت ایران همراه وطن دوستان ارتشی، چنان درسی به آنها دادند که همگی یا گرفتار دست عدالت شدند و یا به روسیه ی شوروی گریختند
وقتی که با فشار ترومن رئیس جمهور آمریکا، شوروی از صفحات شمالی ایران بیرون رفت، نوبت به ارتجاع سیاه رسید که گروه تروریستی سازمان فدائیان اسلام را تشکیل دادند
این گروه تروریستی از همان آغاز کارش، نخست وزیر ایران، هژیر را ترور کردند و بعد از آن در همدستی با به اصلاح جبهه ملی، به جان نخست وزیر دیگر بنام علا سوقصد کردند و سپس نخست وزیر سوم، حاج علی رزم آرا را سنگدلانه ترور کردند
بعد در همدستی با ارتجاع سرخ، زیر بیرق به اصطلاح جبهه ملی که هم نشان از ارتجاع سرخ داشت و هم ارتجاع سیاه، سینه زدند و رویداد شوم بیست و پنجم مرداد سال سی و دو خورشیدی را آفریدند که دوباره ملت ایران همراه با ارتشی های وطن پرست و پرسنل قهرمان شهربانی ِ ملت دوست، در کنار مردم سرفراز تهران، قیام ملی بیست مرداد را در تاریخ ثبت نمودند و همه ی این دو ارتجاع سرخ و سیاه و همدستانشان را جارو کردند
یعنی در طی 12 سال که ایران در اشغال روسیه ی شوروی در شمال و انگلستان در جنوب بود، ارتجاع سرخ و ارتجاع سیاه، از هر طرف بر تن زخمی ایران و ایرانیان، با کمک و حمایت بیگانه گان هجوم آوردند تا از تن پاره پاره شده ی ایران، تکه جدایی، جدا کنند
در یک کلام، جاسوسی و ترور و جدا کردن آذربایجان و کردستان ایران و سپس سوقصد به جان پادشاه ایران و پس آن ترور ِ نخست وزیران، هژیر و و رزم آرا و علا و دیگر ترورهای درون گروهی و به آشوب کشیدن جای جای ایرانزمین همرا با تخریب، از کارنامه ی ارتجاع سرخ و ارتجاع سیاه در این دوازده سال بوده است
از این پس بود که ملت ایران نفسی تازه کرد و همراه با پادشاه خود و همه ی وطن پرستان، امنیت و آسایش را در جای جای ایرانزمین تثبیت کردند تا سوار بر این امنیت وآسایش، انقلاب شاه و ملت یا رفرم ارضی را در تمامیت ایران جشن بگیرند و طرحی نو در آسمان غمزده ایران در اندازند
این مقدمه ای که نوشته شد، فقط اشاره کوتاهی بود بر مروری از تاریخ ایران تا بهمن ماه سال 1341 خورشیدی، که سعی می کنم در نوشته های دیگر روی هر یک از این رویدادها بیشتر درنگ کنم
ولی موضوع اصلی صحبت ما در این نوشته، ادامه ی نوشته قبلی تحت عنوان «همه چیز سر جایش بود» است
آری هفت ساله بودم یعنی سال هزار و سیصد و سی نه خورشیدی، که به ما محصلین دبستان ها و دبیرستان ها و همه ادارات و مردم لنگرود خبر دادند، که محمد رضا شاه به لنگرود می آیند
ما بچه ها در یک لباس یک رنگ خاکستری شکل با پرچمی در دست کوچکمان که محمد رضا شاه در یک جیپ سرباز ایستاده بودند و برایمان دست تکان می داند، سرود می خواندیم و پرچم را در هوا می چرخاندیم
گویی شهر را شادی فرا گرفته بود
هرکس را می دیدی شاد و شادمان و خندان بودند
در یک کلام همه از دل شاد بودند و جانی تازه ای در کالبدشان دویده بود
آنهاییکه که نوزده سال پیش از این تاریخ، که بمباران روس ها و جنایات و تجاوازت ِ بی رحمانه ی آنها را در همراهی با توده ای های بیگانه پرست، دیده بودند
با دیدن پادشاه کشورشان، که به شهرشان آمده بودند، احساس امنیت و شادی می کردند
شادمان بودند که امنیت به کشور برگشته است
توده ای ها و تجزیه طلبان و در یک کلام ارتجاع سرخ و ارتجاع سیاه، توسط مردم ایران، یا بدست عدالت سپرده شدند و یا به کشور بیگانه ی روسیه شوروی فرار کردند
نواب صفوی، رهبر گروه تروریست فدائیان اسلام، به حکم قانون در پیشگاه عدالت اعدام شد
خائینین ِ نفوذی ِ توده ای یا ارتجاع سرخ در ارتش، شبکه شان شناسایی شد و بیش از ششصد افسر و درجه دار که دل بر ارتجاع سرخ و بیگانه داده بودند، دستگیر شدند
خسرو روزبه، افسر خائنی که در ترور محمد مسعود، سردبیر رورنانه مردامروز، احمد دهقان وکیل مجلس و حسام لنگرانی از اعضای حزب توده و چند ترور دیگر دست داشت، همراه چند افسر خائن دیگر که خیانتشان به کشور محرز بود، در چنگال عدالت گرفتار و مجازات شدند
آری
امنیت به کشور برگشته بود و مردم، ترسشان از بیگانه گان که کشور را اشغال کرده بودند، ریخته بود
پدران و مادران ما می گفتند تا چند سال پیش، ما جرئت نمی کردیم به شهر و بازار برویم
همه جا را روس ها گرفته بودند و جنایت و تجاوز می کردند
همه جای شهر آشوب بود و با پلیس و پاسبان درگیر می شدند، مغازه ها را آتش می زدند و شهر پر از دود و دم بود
فقر بیداد می کرد
اشک از چشم ها چون سیل جاری بود
چهره ها تکیده و پاها بی رمق بود
گرسنگی بود و بیکاری
اما از وقتی پادشاه ایران به لنگرود آمد، دوباره امنیت به شهر برگشت
شادی و خنده همه جا را فرا گرفت
چهرها، جوان و شاداب شدند
جشن ها و رقص ها و آوازها از گوشه گوشه شهر، تو را به شادی دعوت می کرد
در چنین فضایی بود که دو سال بعد یعنی بهمن ماه سال 1341 خورشیدی، انقلاب بزرگ ایرانساز، توسط پادشاه ایران محمد رضا شاه، بی آنکه خون کسی ریخته شود در جای جای ایرانزمین، طوفانی به پا کرد و ساختار کهنه ی ارباب-رعیتی را در هم فرو ریخت
برای همین به این انقلاب شاه و مردم، انقلاب سپید هم می گویند
این انقلاب یا رفرم ارضی
خنده ها را بر لب ها نشاند
چهره های رنجدیده را جوان و شاداب کرد
کهنه گی ها را تازه و تازه تر نمود
شادی ها را در خانه ها و خیابانها آواز خواند
سفره های مردم را رنگین نمود
دهقانان را صاحب زمین کرد
کارگر را در سهام کارنجات شریک کرد
سپاه دانش ایجاد شد و در کوره دهات ها به جنگ بیسوادی رفتند
سپاه بهداشت بوجود آمد تا بهداشت را در خانه ها ببرد و مرگ و میر کمتر شود و بعد از بین برود
آزادی زنان در انتحابات به رسمیت شناخته شد و زنان از این حقوق برخوردار شدند که هم انتخاب بکنند و هم انتخاب شوند
سپاه ترویج آبادنی را برای کمک به دهقانان و روستاییان تاسیس کردند و زندگی و کاری دهقانان را رونق دادند
هر جا را که می دیدی، سرزندگی بود
شور بود
شیدایی بود
رعنایی بود
عاشقی بود
زیبایی بود
همکاری بود
اما ارتجاع سرخ و ارتجاع سیاه در همدستی با به اصطلاح جبهه ملی، این همه، نوآوری و شادی و خنده و شادمانی را چشم دیدن نداشت و دست در دست هم بر این نوآوری و شادی و شادمانی مردم ایران یورش بردند و پرده سیاه بر سر ایران کشیدند و پانزده خرداد سال 1342 خورشیدی را، غائله ی ضد آزادی و ضد رفاه و ضد رونق و ضد سلامت و ضد امنیت آفریدند
همه با هم و دست در دست هم از همین تاریخ بر تاریخ غرور انگیز و فرهنگ ِ انسان ساز ایرانی یورش بردند و در یک ماراتن نفس گیر، غائله ی شوم 22 بهمن ماه سال 1357 را بوجود آوردند که ملت ایران بیش از چهل یک سال است که گرفتار ارتجاع سیاه در همدستی با ارتجاع سرخ است
آری
ما قدر نشناختیم
ما ناسپاسانه، دستاوردهای ملی و میهنی مان را با لگد ِ جهالت کوبیدیم
ما بر روشنایی و سپیده سحر تاختیم و شب را به استقبال شتافتیم
ما زیبایی و رعنایی را در چنگال ِ جنون دریدیم و کهنه پرستی و زشتی و نکبت را بی صبرانه به انتظار نشستیم
ما چهرهای شادمان و آفتاب گون را به نفرت آمیختیم و عبوس سالاری و افسردگی مذمن را سلام کردیم
ما جامعه تاریک اندیشی ِ عصر قبیله ای ارتجاع سالاری را به جامعه باز روشن اندیشی ِ انسان سروری، ترجیح دادیم
ما قدر و اندازه نشناختیم
با دیو ارتجاع سیاه ساختیم
بر خود تاختیم
هر آنچه داشتیم، باختیم
و افسار گسیخته به سوی مرگ شتافتیم
ما
آه
افسوس ما
که قدر نشناختیم
ادامه دارد
احمد پناهنده

همه چیز سر جایش بود

5 ژوئیه 2020

همه چیز سر جایش بود
آری
همه چیز سر جایش بود
بگذارید، خودم سخن بگویم و آنچه را که دیدم و لمس کردم، برای تاریخ گزارش کنم
آدمی هم نیستم که بی سواد باشم
بی سواد بودم ولی با سواد شدم
سن من هم به قدری است که نتوانند گذشته خوب و صمیمی و شادی را که با همه ی فقر و تنگدستی دیدم، کتمان کنند و وارونه جلوه بدهند
سرد و گرم چشیده هم هستم
مبارزه کردم و مبارز هستم
خیلی ها دم از مبارزه زدند اما من با تمامی جان و جهانم مبارزه کردم و سرم را هم پیش کسی خم نکردم
از تحصیل فقط حرف زدند. اما من با همه ی سختی ها و مرارت ها و عبور از کویر مرگ، وارد دانشگاه شدم و تا آخرین مدارج دانشگاهی پیش رفتم و با نمره ممتاز فارغ التحصیل شدم
از کتاب و کتاب خواندن گفتند ولی دریغ که یک کتابی را تا آخر بخوانند. اما من با همه گرفتاری ها و مشقت ها و کار برای معاش، کتاب های تاریخ ایران و کتاب های همه گروه های سیاسی موجود را در حد امکان خواندم
از شعر و داستان سخن گفتند. من شعر سرودم و داستان نوشتم
گفتند نوشتن سخت است. من اما نوشتم و بی شمار هم نوشتم
با این توضیحات می خواهم بگویم، کسی نیستم که بخواهند برایم واقعیت هایی را که دیدم، وارونه جلوه دهند
منظورم واقعیت ها در نظام گذشته است
آری وقتی چشم باز کردم، فقر را دیدم
در فقر زندگی کردم و لحظه لحظه، زندگی را در فقر نفس کشیدم
سال های سی و دو تا سال چهل و یک ِ خورشیدی را می گویم
بیست و هشت بهمن ماه سال سی و دو خورشیدی زادروزم است
از وقتی که خودم را شناختم و در خاطرم ثبت و ضبط شده است، صمیمیت بود
شادی بود
شادابی بود
رقص بود
خنده بود
آواز و ترانه بود
امنیت بود
فقر هم بود و خیلی هم فقیر بودیم و فقیر بودند
بهمن ماه چهل و یک خورشیدی که آمد
جنب و جوشی که بوی تازه شدن داشت، همه ی ایران را فرا گرفت
پادشاه ایران، با غرور ایرانی شان، در رادیو شش اصل اصلاحات ارضی را اعلام کردند و به رفراندم گذاشتند
آن موقع تلویزیون نبود
حداقل در شهرستان لنگرود نبود
خبرها را از رادیو می شنیدند و همه هم رادیو نداشتند
من که در این سال، نه ساله شده بودم، می دیدم که چهره ی شهر و محلات عوض می شود
و هر روز که می گذشت، بیشتر می دیدم که رخت و لباس و کفش مردم تازه می شود
می دیدم که دست مردان ِ کار، بازتر شده است و سفره زندگی شان رنگین تر می شود
چهره ها را می دیدم که شاداب و شادتر و جوانتر می شود
تازه گی ها را می دیدم که بر خاکروبه های کهنگی ها بنا می شوند
جاده ها را می دیدم که اسفالت می شدند
خانواده ها را می دیدم که بطور هفتگی به سینما می رفتند
همینطور کافه ها و میکده ها را می دیدم که سرشار از شادی و رونق و صفا و صمیمیت بود
کسی به کسی کاری نداشت
کارگر بعد از کار طاقت فرسا وقتی که مزدش را می گرفت، غروب ها سری به میخانه می زد و یک چلو کباب با نوشیدنی نشاط آور می خورد و می نوشید و بعد با چند کیلو میوه در دست به خانه می رفت
تکان انقلاب سپید ِ شاه و مردم یا رفرم ارضی، تکانی بود که کل ایران ِ کهنه را ویران کرده بود و همه جا تازه شده بود
رفاه و شادی و شادابی و تازه شدن در همه ی خانواده ها به میزان کوچکی و بزرگی شان، یکسان جاری شده بود
و هر سال که می گذشت، تازه گی ها بیشتر چشم نواز می شدند
رخت و لباس و کفش مردم، دیگر وصله نداشت و اگر هم داشت بسیار کم بود
قرار هم نبود که یک شبه یا یک ساله و یا ده ساله، فقر ریشه کن شود
نه نه
شروع شده بود و می رفت که فقر را ریشه کن کند
سال پنجاه خورشیدی به بعد چنین شده بود
به عنوان مثال پدر من که فقیر و یتیم بود و ما مستاجر بودیم
توانست در شرایط مساوی، با ابتکار و هوش و توانش، زندگی فقیر ما را دگرگون و هشت بچه را بزرگ کند و شکمشان را سیر نماید و همه را به مدرسه بفرستد و موفق گرداند
دیگر خودش صاحب خانه شده بود و مغازه ای برای کسب و کارش داشت
این فقط یک نمونه است که از خودم و خانواده ام مثال زدم
اگر در سال های بعد از جنگ جهانی تا سال چهل و یک خورشیدی، فقط افرادی که دارای زندگی مرفه بودند و بچه هایشان را برای ادامه تحصیل به خارج می فرستادند، از سال چهل و یک خورشیدی به بعد، با شکل گیری طبقه متوسط، این فرمول به هم خورد و افراد بسیار بیشتری از خانواده های متوسط و حتا ضعیف به خارج از کشور برای تحصیل در جای جای جهان سرازیر شدند
همزمان، گشترش مدارس و دانشگاه ها و مدارس عالی و فنی و حرفه ای، نیازهای آینده کشور را به خود جذب می کرد
زنان و دختران، هیچ محدودیتی نداشتند
و قانون و حافظان امنیت اجتماعی، پشتیبان آنها بود
فرم لباس پوشیدن، تحمیلی نبود بلکه اختیاری بود
دختران و زنان، دیگر در خانه زندانی نبودند بلکه با دوستانشان شب نشینی داشتند و با هم به سینما و پیک نیک و مسافرت می رفتند
می رقصیدند و می خواندند و می خندیدند و می نوشیدند و زیبایی و رعنایی جاری می کردند
زنان و دختران و حتا مردان و پسرانی که در این خط ِ تازگی نبودند، به کلاس قران می رفتند و نمازشان را در مسجد می خواندند و روزهای محرم و رمضان هم برای رضای دلشان عزا داری می کردند
کسی به آنها کاری نداشت و آنها هم فهمیده بودند که نباید عقاید عقب مانده شان را به دیگرانی که مثل آنها فکر نمی کنند، تحمیل کنند
آری همه چیز سر جایش بود
ادامه دارد
احمد پناهنده

تیرگان ِ شاداب شاد باد

5 ژوئیه 2020

 

تیرگان ِ شاداب شاد باد
در آغاز این جُستار ترانه ی زیبا و دلنشین کاکولی را با صدای بی نظیر ِ دوست و همولایتی گرامی ام خانم شیلا نهرور، در گوش ِ جانمان نوش می کنیم و آنگاه آهسته آهسته، نشاط و تراوت ِ بی همتای ِ جشن تیرگان را در همه ی جان ِ جوانمان آب پاشان می کنیم و در آخر خلاصه ی این جُستار ِ شادی بخش و شادمانی گستر ِ آبریزان را با صدای صمیمی ی و گرم ی خانم پروین محمدی به جشن می نشینیم.
یاد آوری
تیرگان، تیر روز از ماه ِ تیر است که در سیزدهم تیر ماه ِ زرتشتی برگزار می شود.
ولی امروز این جشن نه در سیزدهم تیر ماه، بلکه در دهم تیر ماه ِ کنونی برگزار می گردد. دلیل این اختلاف ِ زمان ِ بر گزاری ِ دیروز با امروز، تغییر سال شمار ِ نیاکانمان در امروز است. زیرا در دوره ی باستان سال به دوازده ماه و هر ماه به سی روز تقسیم می شد. اما امروز شش ماه اول ِ سال به سی و یک روز و پنج ماه بعدی به سی روز و ماه آخر سال به بیست و نه روز واگر سال کبیسه باشد به سی روز تقسیم می گردد. به همین دلیل، جشن ِ تیرگان، نسبت به سال شمار ِ دیروز، سه روز جلوتر، یعنی دهم تیر ماه برگزار می شود که این روز منطبق با روز ِ سیزدهم تیر ماه، در دوران ِ نیاکانمان است.
آب گوید من فرزند ِ لاله کویم ( آب می گوید من فرزند ِ کوه ِ لاله هستم )
یکسر به دریا بندم و صد سر بکویم ( یکسرم به دریا وصل است و صد سرم به کوه ها )
هزارته سیه سنگونه سره یکساله شویم ( هزاران سنگهای سیاه را در مدت یکسال می شویم )
سرگذشت یکساله خوا امشو بگویم ( ولی امشب می خواهم سرگذشت یکساله را تعریف کنم )
تیرگان
آبریزگان و یا آبریزان است
تیرگان
جشنی شاداب، از ستایش ِ آب است
آب
مظهر ِ حیات
و حیات
یعنی
آب
تابستان از پس ِ غنچه ی بهار می شکفد و عطر ِ معطر ِ گلباران ِ گلستان ِ گندم زار را در دیده و دل، گلاب افشان می کند.
دشت و دمن و کوه و چمن را، سبز چون نارنج، در باغ ِ تورنج چلچراغ می آویزد
جویبارها را نسیم افشان، با زلالیت ِ آینه گون ِ آبش، بر چهره ها طراوت می فروشد
رودها را آرام و رام، با بستر ِ نشاط انگیزش، بر روی ِ عاشقان، پنجره می گشاید و آب ونسیم را فروتنانه بخشش گر است
دریا را آبی و زلال، در گرمای تیر، به هم می آمیزد و خنکی ِ خوشنواز را در تن ِ گرما زده گان فرو می دمد
جنگل را معطر و سبز، سپر ِ برکه ها و نهرها می کند تا در مقابل آفتاب ِ سوزنده ی تیرماه، زندگی سبزه ها و بوته ها وگلها را طراوت ببخشد
درختان را پر بَر، در ازدحام برگها از شاخه ها، گوشوار آویزان است
تابستان فصل چلچله هاست
فصل آواز ِ زلزله* هاست
فصل دریاست
و
همآغوشی با آب
آه ه ه
ای آب، ای آب
که در دوران ِ شباب
در زیر ِ چراغ ِ مهتاب
با نسمیت
عاشقان را
عاشقانه
می کردی خواب
و
مستی ِ شب ِ شراب ِ ارغوانرا
در جان ِ جانان
ناب
و
بی قراران را
بی تاب
هنوز شادمانی ِ جشن ِ سرخ ِ آتش و چرخ زنان و هلهله کنان به دور ِ شراره های ِ ظلمت سوز ِ شب ِ چهارشنبه سوری را در کام ِ جان داشتیم که شادی و نشاط ِ نوروز، در هر سرایی، آواز ِ سبز ِ نوبر ِ بهار را در دیده و دل ترنّم کرد و جهان ِ ایرانیان را رقصان و پایکوبان، بر بام ِ خانه ها، در گوش ِ عاشقان زمزمه کرد.
در حال و هوای ِ نوروز ِ شادمان بودیم که تولد پیامبر ِ خرد، آشو زرتشت را در سراسر ِ پهن دشت ِ بی کران سرای ِ ایرانزمین، گل پاشیدیم و چلچراغ آویختیم و گلاب افشان کردیم.
شاداب و شادمان در هیاهوی ِ نشاط انگیز ِ بهار، با پای ِ سر به کوه و جویبار، آغوش گشودیم و سفره در دشت و صحرا گستردیم و در لازاران، همسایه شقایق زاران شدیم .
بوی ِ برنجزاران را در چای زاران، در جان فرودادیم و با آواز ِ پرندگان، چون کبوتری گردن فراز، در چمن زاران با یار و دلدار، جشن ِ معطر ِ شاداب ِ سیزده بدر را، بدری جانانه کردیم.
لذت ِ شادمانی ِ جشن ِ سبز ِ بدر را در جان و خردمان حمل می کنیم که پختگی آن را در جشنی سزاوارتر و شاداب تر، در گرمی ِ تیر ماه، جان و جهانمان را آبریزان کنیم.
آری:
یکی از آئین های بسیار با شکوه و پر طراوت ِ کهن ایرانی، برپا داشتن جشن ِ شاداب و شادمان ِ آبریزان، آبریزگان یا تیرگان است.
در این مختصر کوشش می کنیم تا این جشن را از منظر تاریخی، نجومی و اجتماعی در حد توان و سواد برسی کنیم.
پیشینه تاریخی:
در یشت ها آمده است:
دومین گاهنبار از شش گاهنبار، در روز 15 تیر ماه واقع می شود و در این روز، آب به وجود آمده است.
در اسطورها و افسانه ها، پیدایش ِ این جشن را به پیروزی آب و زندگی بر خشکسالی و مردگی و یا پیروزی » تیشتر » ستاره و ایزد باران بر » آپوش » سنبل مرگ و خشکسالی نسبت می دهند.
آمده است که » تیشتر » ستاره باران برای آبیاری زمین ونباتات به دریای فراخ ِ کرت رفت تا آب برگیرد و به آسمان بَرَد و به شکل باران بر زمین بباراند. اما در بین راه » آپوش » دیو خشکسالی سد ِ راهش می شود تا نگذارد آب به زمین برساند.
سه شبانه روز بین این دو جنگ در می گیرد که عاقبت » تیشتر » شکست می خورد و دیو خشکسالی و مرگ حاکم می شود. » تیشتر «، دردمند و افسرده شکایت به هرمز می برد که کمکش کند تا جهان را به زندگی و سرسبزی برگرداند.
اینبار » تیشتر » به یاری هرمز، بار دیگر به دریای کرت می رود و پس از برداشتن آب به سوی آسمان پروازمی کند. اما در بین راه دوباره با » آپوش » در گیر می شود ولی در این نبرد » تیشتر » پیروز می شود و آب را به آسمان می بَرَد و زندگی و سرسبزی و شادابی را به جهان بر می گرداند.
همچنین در فرهنگ ایرانی چنین می خوانیم:
آبریزگان نام جشنی است باستانی که نیاکانمان در روز سیزدهم تیر ماه یعنی روز تیر از ماه تیر بر پا می داشتند و در این جشن، آب بر یکدیگر می پاشیدند و می گویند:
» در زمان فیروز، جدّ ِ انوشیروان، خشکسالی شد و شاه و مردم در این روز دست به دعا برداشتند و باران آمد و مردم به شادی، آب و گلاب به یکدیگر می پاشیدند و از این روآن را آبریزان و یا آب تیرگان نیز میگویند و بنا به روایت ابوریحان، منشاء این جشن به زمان جمشید می رسد. در این زمان جانوران و آدمیان آنقدر زیاد شدند که دیگر جایی برای زنده ماندن باقی نماند. خداوند زمین را سه برابر فراخ تر گردانید و فرمود مردم غسل کنند تا از گناهان پاک شوند و از آن زمان جشن آبریزگان به یادگار ماند.»
اما پیدایش تاریخی این جشن را سوای افسانه ها، در دروران پادشاهی منوچهر، نوه ایرج، پسر کوچک فریدون شاه از پادشاهان پیشدادی، می توان سراغ گرفت.
همانگونه که تاریخ باستان و شاهنامه فردوسی گواهی می دهند:
فریدون سه پسر داشت که نامشان ایرج، سلم و تور بود و در پایان عمرش، سرزمین وسیع قلمرو خود را بین آنها تقسیم کرد. بطوری که سرزمین ایران را به ایرج، روم را به سلم و توران را به تور بخشید.سلم با برادر بزرگش تور، بر برادر کوچکتر حسد می برند و او را با نیرنگ می کشند تا بلکه سرزمین ایران را بدست آورند اما فریدون، از پس این مرگ جانگداز ِ فرزند، ایران را به نوه ایرج، منوچهر بخشید.
در جنگی بین منوچهر و افراسیاب، منوچهر در مازندران به محاصره افراسیاب در می آید که پس از چند روز مقاومت، سرانجام نمایندگانی جهت صلح نزد افراسیاب می فرستد و قرار بر این می گذارند که برای تعیین مرز ایران و توران از سپاه ایران تیراندازی برگزیده شود تا با انداختن تیر از کمان، هر جا که تیر فرود آید، آنجا مرز ایران و توران گردد.
آرش قهرمان اسطوره ای ِ سپاه ایران که در تیراندازی و قدرت ِ بازو، شهره بود؛ جهت این کار انتخاب شد و برای انداختن تیر، کوه البرز را بالا رفت و از بالای کوه با تمامی جان وتوان و خرد خود، زه کمان را کشید و تیر را پرتاب کرد. بطوری که این تیر تا نیمروز در راه بود و عاقبت در کنار رود جیحون بر تنه ی درخت ِ گردویی دوخت شد و آن نقطه مرز ایران و توران گردید.
اما آرش از پس ِ این کار سترگ، در راه ایران ِ جانش، جان بداد و پودر گشت.
همچنین پیدایش این روز را چنین گزارش کرده اند:
«…. چون کيخسرو از جنگ با افراسياب برگشت در اين روز ( تيرگان ) به ناحيه ساوه عبور نمود و به کوهي که به ساوه مشرف بود بالا رفت و تـنها خود او، بدون هيچيک از لشکريان به چشمه اي وارد شد و فرشته اي را ديد، در دم مدهوش شد. ولي اين کار با رسيدن بـيـژن، پسر گودرز مصادف شد و قدري از آب چشمه بر روي کيخسرو ريخت (…) و رسم اغتسال و شست و شوي به اين آب و ديگر آبهاي چشمه سارها باقي و پايدار ماند، از راه تبرک. و اهل آمل در اين روز به درياي خزر مي روند و همه روز را آب بازي مي کنند …»
و ابوريحان بيروني در التفهيم آورده است :
… بدين جهت تيرگان گفتـند، که آرش تير انداخت از بهر صلح منوچهر که با افراسياب ترکي کرده است، بر تير پرتابي از مملکت؛ و آن تير گفـتـند : او از کوه هاي طبرستان بکشيد تا بر سوي تخارستان. ابوريحان همچنین در آثار الباقیه، پيدايش جشن تيرگان را چنین نقل کرده است؛ » … تيراندازي آرش براي مرز ايران و توران بود که : … کمان را تا بنا گوش خود کشيد و خود پاره پاره شد. و تير از کوه رويان به اقصاي خراسان که ميان فرغانه و تخارستان است، به درخت گردوي بزرگي فرود آمد به مسافت هزار فرسنگ و مردم آن روز را عيد گرفـتـند (…) و چون در وقت محاصره کار بر منوچهر و ايرانيان سخت و دشوار شده بود، بقسمي که ديگر به آرد کردن گندم و پختن نان نمي رسيدند، گندم و ميوه کال مي پخـتـند. بدين جهت شکستن ظرفها و پختن ميوه کال و گندم در اين روز رسم شد….»
از نظر نجومی
از نظر نجومی تیرگان در مقابل دیگان قراردارد. بطوری که اگر در دیگان، خورشید در دورترین نقطه جنوبی از استوا قرار می گیرد و شب و تاریکی در بلندای زمان خود بر نور فرمانروا هستند، اما در تیرگان خورشید در دورترین نقطه شمالی از استوا قرار می گیرد و روز و نور در درازای طول زمانشان، میدان دار و پادشاه هستند. در تیرگان روز به بلندترین قد و قامت خود رشد می کند و شب را هر چه بیشتر از هستی و بودن ِ خود دور می نماید.
امروز بر خلاف گذشته، جشن تیرگان در روز 10 تیرماه برگزار می شود. اما در گذشته ی دور، نیاکنمان این جشن را در روز 13 تیر ماه بر گزار می کردند. دلیل این اختلاف ِ زمان ِ برگزاری جشن این است که در زمان باستان، هرماه 30 روز بوده است اما به دلیل تغییراتی که در تقویم ِ سال شمار ایرانی بوجود آمده است، شش ماه اول سال، هر ماهش 31 روز رقم خورده است که مطابق با سال شمار قدیم، جشن تیرگان سه روز جلوتر، یعنی در دهم تیر ماه برگزار می شود.
از نظر اجتماعی
در این روز مردم و بویژه زرتشتیان، این پاسداران ِ سنن و اعیاد ِ پاک گذشته، پس از به جای آوردن مراسم ِ جشن ونیایش ِ اهورامزدا، افراد هر خانواده و فامیل در خانه فامیل ِ بزرگتر جمع می شوند. بچه ها به هم آب می پاشند و نامزدها برای هم هدیه می برند. بزرگان هم از داخل کوزه ای که نام های افراد از قبل در آن ریخته شده بود، بوسیله کودکی بیرون آورده می شود و در این هنگام شخص خوش صدایی از روی کتاب ِ حافظ و یا کتب دیگری فال می گیرد.
خوردن آجیل و خواندن سرود همراه با پایکوبی و دست افشانی از لحظات ِ پرشور ِ شادمان و شاداب این جشن است که با آب ریختن در اوج تکان دادن بدن بر یکدیگر، جلوه هایی از نشاط و نسیم ِ زندگی بخش را در جان و دل ِ جمع شدگان در آن جشن می نشاند.
حال مایل هستم برای شادمانی ِ همه شادی سالاران ِ ایرانزمین، شما را به جایی ببرم که این قلم از آن سامان به این دیار ِ غریب پرت شده است.
آری:
این جشن ِ سزاوار و شاداب، در گیلان ِ جان ِ همه گیله زنان و گیله مردان تا دوره صفویه بویژه در زمان پادشاهی شاه عباس، با شکوه هر چه تمامتر در کنار دریا برگزار می شده است. بطوریکه در این روز هزاران نفر از کوچک و بزرگ بساط عیش و نوش را جمع می کردند و با ساز و نقاره به سمت دریای لنگرود و رودسر راه می افتادند. بعد از برگزاری مراسم ِ نیایش و آداب جشن، لحظات ِ پر شور و طراوت ِ آب پاشیدن به یکدیگر، در هلهله و غریو شادمانی ِ شادی سالاران، در زلالی آب دریا، همراه با گرمای خورشید ِ تیر ماه، فرا می رسید و عاشقان ِ آب و نسیم، رقصان و پایکوبان، مهمان آب دریا می شدند و تنشان را در جان دریا فرو می بردند و گرمای تیر را در خنکی ِ آب می شستند و چون صدف، شاداب می شدند.
بطوریکه اسکندر بیک ترکمان، وقایع نگار ِ شاه عباس می نویسد:
» رسم مردم گیلان است که در ایام ( خمسه مسترقه ) هر سال که به حساب اهل تنجیم ِ آن مُلک، بعد از انقضای سه ماه بهار قرار داده اند و در میان ِ اهل عجم » روز آب پاشان » است، بزرگ و کوچک و مذکّر و مؤنث به کنار دریا آمده و در آن ( پنج روز ) به سور و سرور می پردازند و همگی از لباس تکلیف ( یعنی لباس رسمی ) عریان گشته، هر جماعت با اهل خود به آب در آمده با یکدیگر آب بازی کرده، بدین طرب و خرمی می گذرانند و الحق تماشای غریبی است …»
هر چند این جشن دلربا و شاداب، در دوره جوانی ما، از یادها گم شده بود اما رسم آب بازی و آب پاشی همچنان، در ماه تیر متداول بوده و جلوه می فروخت.
چمخاله این جایگاه ِ ایام ِ شادی سالار ِ دوران ِ شباب، دوران همآغوشی با آب بود و آب بر چهره وتن، غنچه ی جوان ِ عاشقان ِ بی قرار را شکفته می کرد. آنجا که تن جوانمان، در آفتاب ِ تبر ماه، گرما می گرفت و عطش را در جانمان به فریاد می کشید، این آب بود و چاه که به دادمان می رسید. سطل ها یکی پس از دیگری پر می شد و در ضیافتی از جشن آب پاشان، آب را بر روی یکدیگر می ریختیم و خنکی ِ نسیمگون ِ آب را در جانمان فرو می مکیدیم.
اما افسوس و هزاران دریغ و درد، امروز در این دوران ِ فسون و جنون، سیاه پوشان و ماتم سالاران و عزا باوران ِ خرافه دوست، نه اینکه شادی و شادمانی را بر عاشقان ِ زندگی شاداب، به ناله و لابه و گریه تبدیل کردند بلکه دریا را دیوار بر سرش هموار کردند و زن و مرد را از هم جدا نمودند تا آن هلهله و شادی و غریو جشن را، در گریه دریا، از چشمان ِ عاشقان خون جاری کنند.
حال با هم کتاب پر بار ِ عاشق ِ گیل ودیلم، محمود پاینده لنگرودی را ورق می زنیم و با او به گیلان ِ جانمان می رویم تا ببینیم همزبانان گیل و دیلم، این جشن را چگونه برگزار می کردند:
محمود پاینده لنگرودی در کتاب » آئین ها و باورداشتهای گیل و دیلم «می نویسد:
» …ودر (واژه نامۀ طبری )نوشتۀ آقای دکتر صادق کیا-دربارۀ گاهشماری و جشن های طبری چنین آمده است:
[ازجشن های باستانی که دراین گاهشماری باز مانده ،پس از جشن نوروز ازهمه نامی تر ،تیرما سینزه(سیزده تیرماه)است.واین همان جشن تیرگان یا آبریزگان و آبریزان است که در روز تیر(سیزدهم) از ماه تیر درسراسر ایران گرفته می شد.نام دیگر این جشن در شرح بیست باب ملا مظفر،نوروز طبری یاد شده]
..اما عبدالرحمن عمادی در سومین کنگرۀ تحقیقات ایرانی زیر عنوان «واژه هایی از گاهشماری کهن دیلمی «می نویسد:«ماه چهارم : تیر است .روز سیزدهم آن را که بسیار گرامی است،تیرما سین زه گویند و در آن مراسمی برپا کنند و سرودهایی می خوانند که در ستایش آب و اسب و ایزد مهر است.»ص142
آیین تیر ما سینزه
» در گاهشماری دیلمی ،تیر ماtir ma تیر ماه دیلمی ،مقارن با آبانماه خورشیدی است .کوه نشینان در ستایش از آب ، آیین دل انگیزی دارند.شب سیزدهم تیر ماه دیلمی ، فرزند اول یک خانواده با فرزند آخر یک خانوادۀ دیگر –دختر یا پسر یک آبادی که باهم آشنای دیرینه اند-با همدیگر حرف نمی زنند وبه پای یک چشمه میروند ویک [قابدون qabdon= ظرف مسی استوانه ای و دسته دار] آب برمی دارند و روی طاقچۀ اطاق خانه ای که باید مردم، آن جا جمع شوند و مراسم تیرما سینزه را برگزار کنند ، میگذارند.(به روایت دیگر ، هنگام برگشتن، بچۀ بزرگتر بچۀ کوچکتر را «کول.ا.گیرهkul .a.gira»= به دوش می کشد و به خانه می آورد.)
غروب روز سینزدهم – شب چهاردهم – همۀ کسانی که در جشن شرکت می کنند ، در خانه ای که «آب قابدون »در آنجاست جمع می شوند و نیت می کنند و چیزی از قبیل : انگشتر ، دکمه ، گردن بند و…را در آن ظرف آب می اندازند. ظرف را وسط اطاق می نهند و خود حلقه وار می نشینند.
رباعي خون rabbaai xon = رباعي خوان = طبري خون tabari xon = طبري خوان حاضر مي شود
کودک خردسالی که نمی داند اشیاء داخل ظرف ِ آب از آن چه کسی است، در ظرف آب دست می کند ویکی از آن ها را بیرون می آورد و به حاضرین نشان می دهد – صاحبش آن را میشناسد- در این هنگام رباعی خوان مشغول خواندن شعرهای خاص تیرما سینزه است.صاحب آن انگشتری یا گوشوار و… از بافت کلام رباعی می فهمد که مرادش برآورده می شود یا نه؟
رباعی خوان به تعداد افراد شرکت کننده در این جشن رباعی می خواند و این رباعی ها که وزن و آهنگ خاصی غیر از «لاحول ولا قوه الا بالله » ندارند منسوب به امیر پازواری ،شاعر و عارف دلسوختۀ مازندران است که «آهنگ امیری »آن بسیار معروف می باشد. (البته در مناطق کوه نشین جنوب شرقی گیلان علاوه بر اشعار امیر پازواری ، اشعار دیگری نیز خوانده می شود که ساختار کاملا گالشی گیلان را دارد ( .»
» در پاره ای از آبادی های دیلمستان، همانند ِ اشکور … و … جشن ِ ( تیر ما سینزه ) با ویژگیهای دلپذیر ِ دیگری همراه است:
سفره ای از انواع ِ خوردنی های ِ زمان می چینند و در آن شب، سیزده گونه خوردنی، می خورند. بر و بچه های ِ آبادی که با همگان آشنایی دیرینه دارند، شوش یا ترکه یا چوب ِ باریکی را بنام ( لال ِ شوش ) به دست می گیرند و وارد اطاق های ِ خانه ها می شوند و بی آنکه سخنی بگویند ( لال لالکی ) به خواب فرو رفتگان، چند ترکه یا شوش می زنند و آنان را بیدار می کنند تا شرکت در برگزاری ِ آئین ِ تیر ماه سیزده را از یاد نبرند. آنگاه جوانان، با شور ِ بی پایان، بر فراز ِ بام ها می روند و از ( روزن بام یا لوجون )، دستکش ( دس جوروف یا جوراب ِ دست ) و … به پائین می آویزند و خدایان خانه، انواع خوردنی ها را در آن می ریزند و آن آشنایان ِ ناشناس، به بالای ِ بام می کشند.
گاهی نیز به نشانه مطایبه و شوخ طبعی، زغال و دیگر چیزهای ِ خنده آور، در دستکش یا جوراب می گذارند.
این شادمانی ها تا دیرگاه ِ شب ِ تیرماه سیزده یا سیزدهم تیر ماه ِ دیلمی، ادامه می یابد.»
نمونه هایی از اشعار طبره خوانی یا طبری خوانی گالشی:
(1)
می جونه دوستی /
گوسن ورا پوسّه کولا چی خوبه/مو بز وچه پوسّه کلا دارم
یار /دوره راه چی خوبه / مو می بره /بون /دارم
می دیل خانه /هف روزو هف شو/عروسی / بدارم
دس/بیاردم/به جیف/بدی م/دیناری/ندارم/للی…
برگردان فارسی:
دوست عزیزم/کلاه پشمی از پوست برۀ گوسفند چقدر خوب است که آدم داشته باشد، من ، کلاه از پوست بچۀ بز دارم ..
اگر یار دلدار آدم از ولایات دور دست باشد/بسیار ارزشمند است ولی ای دریغ/ یار ِمن از دختران همسایه است
دلم میخواهد که به رسم دیلمیان و خوانیین «هفت شبانه روز مجلس عروسی برپا کنم»
ولی ای دریغ/دست به جیب که شدم دیدم که پولی در بساط ندارم…
(2)
» تیر ما » بگوته: می سینزه چره سنگینه؟
هر که آب ویگیته، خوشته مآره اولینه
انگشتره طلا، فیروزه و َ نی نگینه
بهشته قربان، چه جای نازنینه
برگردان فارسی:
تیرماه گفت، سیزده ی من چرا سنگین است؟
هر کس آب برداشت، اولین فرزند مادرش است
انگشتری طلا، فیروزه، نگین آن است
بهشت را قربان، چه جای ِ نازنینی است
(3)
میان ِ دریا، گل بَد ئَم خالَ بَبیه
بلبول بَنشینه، شصت وچهار بَبیه
تاسه آب بریختم، زلال بَبیه
می دوست بخوره، دشمن لال بَبیه
برگردان فارسی:
میان دریا، درخت کاشتم، سرسبز شود
بلبل بنشیند، شصت وچهار تا شود
در تاس ( ظرف مسی ) آب ریختم زلال شود
دوستم بخورد، دشمن لال شود
(4)
تنی دوری، مره دور بساته
تنی دوری، می جانه، تَندُور بساته
چشم اشک و دامن ِ شور بساته
نامرده فلک، می منزله دور بساته
برگردان فارسی:
دوری تو، مرا دور کرده است
دوری تو، جانم را چون تنور ساخته است
چشمانم را اشک آلود و دامنم را شور ساخته است
فلک نامرد، منزلم را دور ساخته است
تیرگان شاداب بر همه ی ملت ایران خجسته باد
* زلزله در لهجه و یا زبان مردم لنگرود نام جیر جیرکی است که تابستانها در هوای گرم روی شاخه درختان بویژه شاخه لطیف توت می نشیند و از بهار و زیبایی طبیعت در تابستان ساعتها بدون وقفه در دستگاهی مخصوص می سراید. لحظات ِ شور انگیز این نوای ِ خوش آهنگ زمانی است که چندین زلزله، سمفونی وار بنوازند و بسرایند.
خلاصه ی شنیداری ِ این جُستار را می توانید در لینک زیرگوش کنید
دکتر احمد پناهنده